PC Đà Nẵng “Xanh hóa” lưới điện: Tiên phong chuyển dịch năng lượng và tạo lập tín chỉ Carbon Quốc tế

Bài toán tối ưu từ “trái tim” lưới điện phân phối

Trên bản đồ năng lượng của một đô thị hiện đại như Đà Nẵng, hàng ngàn trạm biến áp phân phối ngày đêm hoạt động để đưa dòng điện đến từng gia đình, góc phố và nhà máy. Tuy nhiên, ít ai biết rằng bên trong các dòng máy biến áp (MBA) truyền thống sử dụng lõi thép kỹ thuật điện Silicon thông thường, một lượng điện năng đáng kể luôn bị tiêu hao liên tục dưới dạng nhiệt.

Đó chính là Tổn thất không tải (No-load loss – Po) – loại tổn thất phát sinh 24/7 suốt 8.760 giờ mỗi năm, bất kể phụ tải tiêu thụ cao điểm hay đêm muộn khi nhu cầu về 0. Đối với đơn vị quản lý vận hành, việc gánh chịu lượng tổn thất kỹ thuật lớn làm giảm hiệu suất vận hành lưới điện.

Đứng trước thách thức tối ưu hiệu quả kỹ thuật và thực hiện cam kết giảm phát thải Net Zero của Chính phủ, PC Đà Nẵng đã tiên phong triển khai dự án nâng cấp quy mô lớn: Thay thế và lắp đặt 2.932 máy biến áp tổn hao thấp ứng dụng lõi hợp kim vô định hình (Amorphous Metal Core).

Khác với cấu trúc tinh thể trật tự của thép Silicon truyền thống, kim loại vô định hình Amorphous sở hữu cấu trúc nguyên tử ngẫu nhiên được làm nguội siêu tốc (1 triệu °C/giây). Đặc tính vật lý vượt trội này giúp triệt tiêu dòng điện xoáy Foucault, giảm từ trễ và cắt giảm tới ~70% tổn thất không tải so với các dòng máy biến áp thông thường cùng cấp dung lượng.

Những con số thực chứng ấn tượng

Dự án được thẩm định và giám sát chặt chẽ theo tiêu chuẩn quốc tế thuộc Cơ chế Tín chỉ Chung JCM giữa Chính phủ Việt Nam và Nhật Bản (Mã hiệu: IEET/JCM Project-001/EVN/Danang). Kết quả tính toán thực chứng đã mang lại những bước tiến kỹ thuật ngoạn mục:

Cắt giảm 66,1% lượng phát thải CO₂: Khi sử dụng MBA truyền thống, hệ thống tiêu tốn mức phát thải cơ sở (Baseline) lên tới 7.880,50 tấn CO₂/năm. Với 2.932 MBA Amorphous mới, lượng phát thải giảm sâu xuống chỉ còn 2.671,70 tấn CO₂/năm.

Tiết kiệm trực tiếp 7.560.993 kWh điện năng mỗi năm: Tổng lượng tổn thất không tải trong toàn bộ chu kỳ vận hành 15 năm giảm mạnh từ 160,83 triệu kWh xuống 47,41 triệu kWh — mang lại mức tiết kiệm lên tới 113,41 triệu kWh. Lượng điện năng tiết kiệm hàng năm này đủ để cấp điện sinh hoạt cho hơn 3.500 hộ gia đình trong suốt 1 năm.

Hạ sâu tỷ lệ tổn thất kỹ thuật toàn thành phố: Sáng kiến đã đóng góp trực tiếp làm giảm tỷ lệ tổn thất điện năng của PC Đà Nẵng thêm 0,10%/năm, đưa tỷ lệ tổn thất thực hiện về mức lý tưởng 3,23% (so với kịch bản 3,33% nếu không triển khai dự án).

Tạo lập giá trị môi trường và khẳng định lộ trình Net Zero

Khối lượng giảm phát thải 5.208,80 tấn CO₂/năm từ 2.932 máy biến áp Amorphous được đăng ký và cấp chứng chỉ chính thức theo Cơ chế Tín chỉ Chung JCM giữa Việt Nam và Nhật Bản. Đây là minh chứng xác thực cho thấy dự án không chỉ giải quyết triệt để bài toán kỹ thuật về tổn hao không tải mà còn đưa PC Đà Nẵng trở thành một trong những đơn vị tiên phong tham gia vào thị trường tín chỉ carbon quốc tế.

Hành trình “xanh hóa” lưới điện tại PC Đà Nẵng đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một dự án kỹ thuật đơn thuần, khẳng định quyết tâm của ngành điện miền Trung trên con đường hiện thực hóa cam kết Net Zero 2050.

Tiên phong chuẩn hóa: Thiết lập quy trình chuẩn mực từ khâu lựa chọn công nghệ, đo kiểm tổn hao, tính toán mức phát thải đến đăng ký và thẩm định tín chỉ quốc tế theo cơ chế JCM.

Lan tỏa tương lai: Là nền tảng vững chắc để PC Đà Nẵng tiếp tục tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo, trạm biến áp số và hoàn thiện hệ thống lưới điện thông minh (Smart Grid), xây dựng một hệ sinh thái phân phối điện hiện đại, tin cậy, bền vững, xứng đáng với vị thế của thành phố biển đáng sống.