TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, với yêu cầu trình bản dự thảo đầu tiên vào đầu tháng 7 tới. Đây được xem là bước đi mang tính nền tảng nhằm xây dựng hành lang pháp lý riêng cho siêu đô thị lớn nhất cả nước trong bối cảnh thành phố đang đối mặt đồng thời nhiều áp lực về dân số, hạ tầng, quản trị và tăng trưởng kinh tế.
Theo định hướng của thành phố, Luật Đô thị đặc biệt không chỉ là một bộ quy định hành chính mới, mà hướng tới tạo ra mô hình quản trị đủ linh hoạt để TP.HCM vận hành tương xứng với quy mô của một trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo của khu vực. Nhiều năm qua, các chuyên gia quy hoạch và quản lý đô thị cho rằng mô hình quản trị hiện hành đã bộc lộ không ít giới hạn khi áp dụng cho một đô thị hơn 10 triệu dân với tốc độ phát triển rất nhanh như TP.HCM.
Áp lực ấy thể hiện rõ qua những bài toán kéo dài nhiều năm như ùn tắc giao thông, quá tải hạ tầng, ngập nước, chậm triển khai dự án hay sự chồng chéo giữa các cấp quản lý. Trong khi đó, quá trình xử lý nhiều vấn đề lớn vẫn phải qua nhiều tầng nấc thủ tục, khiến tốc độ phản ứng của bộ máy chưa theo kịp thực tiễn phát triển đô thị.
Việc TP.HCM khẩn trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt được xem là nỗ lực nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn thể chế” vốn nhiều lần được lãnh đạo thành phố nhắc đến trong các hội nghị về phát triển đô thị và cải cách hành chính. Thành phố kỳ vọng luật mới sẽ tạo cơ sở pháp lý để phân quyền mạnh hơn trong các lĩnh vực như quy hoạch, tài chính, đầu tư công, quản lý đất đai và tổ chức bộ máy hành chính đô thị.
Một trong những nội dung được giới chuyên gia quan tâm là khả năng thiết kế mô hình quản trị đặc thù phù hợp với quy mô siêu đô thị. Điều này có thể bao gồm cơ chế phân cấp mạnh cho các khu vực đô thị trọng điểm, rút ngắn quy trình phê duyệt dự án và tăng tính chủ động cho chính quyền thành phố trong điều hành kinh tế xã hội.
Song song đó, TP.HCM cũng đang thúc đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số nhằm chuẩn bị cho mô hình quản trị mới. Thành phố đã triển khai nhiều giải pháp xây dựng chính quyền số, nâng tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn, mở rộng dịch vụ công trực tuyến và vận hành các trung tâm phục vụ hành chính công tập trung.
Giới chuyên gia nhận định, nếu được xây dựng với tư duy đột phá và cơ chế đủ mở, Luật Đô thị đặc biệt có thể trở thành nền tảng quan trọng để TP.HCM phát huy vai trò đầu tàu kinh tế quốc gia. Không chỉ giải quyết các vấn đề nội tại của đô thị lớn nhất nước, luật mới còn có thể trở thành mô hình tham chiếu cho quá trình quản trị các siêu đô thị của Việt Nam trong tương lai.
Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các trung tâm kinh tế trong khu vực ngày càng lớn, TP.HCM đang đứng trước yêu cầu phải chuyển từ tư duy quản lý đô thị truyền thống sang mô hình điều hành linh hoạt, hiện đại và có tính thích ứng cao hơn. Việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho thấy quyết tâm của thành phố trong việc tìm kiếm một “khung vận hành” mới để tạo dư địa phát triển dài hạn cho giai đoạn tiếp theo.
Tuấn Nguyễn – Theo ttbc-hcm.gov.vn
