Khai thác tiềm năng thế mạnh đang trở thành hướng đi chiến lược của nhiều địa phương vùng ĐBSCL. Từ An Giang với tam giác động lực phát triển kinh tế biển Rạch Giá-Phú Quốc-Hà Tiên đến Vĩnh Long phát triển năng lượng tái tạo, điểm chung nổi bật là phát huy vai trò kinh tế tư nhân-động lực tạo bứt phá cho tăng trưởng xanh, hiện đại và bền vững.
An Giang: Tam giác động lực phát triển kinh tế biển
Nhằm mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia, tỉnh An Giang định hướng xây dựng tam giác động lực phát triển là Rạch Giá, Phú Quốc và Hà Tiên. Để khai thác được thế mạnh đặc trưng, tập trung phát triển kinh tế tư nhân.
Rạch Giá: Trung tâm chính trị – hành chính, kinh tế tổng hợp, kinh tế công nghiệp, kinh tế biển. Với vị trí chiến lược, nằm trên trục giao thông nối liền các tuyến huyết mạch như Lộ Tẻ – Rạch Sỏi và Hà Tiên – Rạch Giá – Bạc Liêu, Rạch Giá có điều kiện thuận lợi để phát triển đồng bộ các lĩnh vực công nghiệp, thương mại – dịch vụ và kinh tế biển. Với hệ thống cảng biển, bến tàu kết nối Phú Quốc, tiềm năng khai thác, nuôi trồng thủy sản và phát triển dịch vụ hậu cần biển, Rạch Giá có điều kiện để đẩy mạnh kinh tế biển theo hướng hiện đại, bền vững.
Rạch Giá đang có 1.487 tàu cá, khai thác hằng năm trên 150.000 tấn. Công tác lấn biển từ năm 1999 đạt 688 ha, dự kiến đến năm 2040 đạt 3.960 ha, trong đó các đảo nhân tạo 2.800 ha. Mở rộng đô thị ven biển với nhiều công trình, dự án trọng điểm tạo điều kiện phát triển kinh tế biển điển hình như dự án Cảng hành khách Rạch Giá để kết nối với Phú Quốc, Nam Du, Lại Sơn. Bài học kinh nghiệm thành công là tranh thủ sự sự hỗ trợ của cấp trên, huy động nguồn lực xã hội trên cơ sở đảm bảo quy hoạch đồng bộ, ổn định. Nâng cao chất lượng quy hoạch, thu hút nhà đầu tư có năng lực khai thác các dự án lấn biển, đảo nhân tạo.
Phú Quốc: Trung tâm du lịch, thương mại tầm cỡ quốc tế, trong đó có các khu thương mại tự do; đáp ứng phát triển du lịch biển, văn hoá và trải nghiệm kết nối Phú Quốc. Với vị trí chiến lược nằm gần các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực Đông Nam Á và nằm trên tuyến hàng hải quốc tế, Phú Quốc có lợi thế lớn về giao thương, du lịch và kết nối quốc tế. Hạ tầng giao thông ngày càng đồng bộ với sân bay quốc tế, cảng biển hiện đại và mạng lưới đường bộ hoàn chỉnh tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển toàn diện. Bên cạnh đó, Phú Quốc có hệ sinh thái tự nhiên phong phú, bãi biển đẹp, rừng nguyên sinh… rất phù hợp để phát triển du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái và vui chơi giải trí đẳng cấp cao.
Những năm qua Phú Quốc khẳng định được thương hiệu “du lịch Phú Quốc” trên bản đồ du lịch thế giới chủ yếu nhờ phát triển kinh tế tư nhân. Đến nay, có 321 dự án đầu tư với tổng vốn 435.547 tỷ đồng, chủ yếu vào các dịch vụ vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế như: Sun Group, Vingroup, BIM Group, CEO Group. Hệ thống lưu trú hiện có hơn 700 cơ sở, trên 24.000 phòng. Trong đó, 29 khách sạn 4-5 sao, cung cấp 13.475 phòng tiêu chuẩn quốc tế; hơn 100 doanh nghiệp lữ hành hoạt động trên địa bàn.
Phú Quốc đã sở hữu nhiều kỷ lục ấn tượng đểu của doanh nghiệp tư nhân. Đó là “Cáp treo 3 dây dài nhất thế giới” 7,999 km; “Công viên san hô đầu tiên tại Việt Nam”; “Siêu quần thể đa dạng với các loại hình vui chơi giải trí và nghỉ dưỡng có diện tích lớn nhất Việt Nam”; “Công viên Chủ đề lớn nhất Việt Nam”; Safari Phú Quốc – “Vườn thú bán hoang dã đầu tiên và lớn nhất tại Việt Nam”, cũng nhất nhì Đông Nam Á. Nghề làm nước mắm truyền thống là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị văn hóa độc đáo của “Đảo Ngọc”. Thành công có được khi giải quyết hài hòa lợi ích của người dân và doanh nghiệp; phát triển kinh tế gắn với giải quyết tốt các vấn đề xã hội, nâng cao đời sống cho người dân.
Hà Tiên: Trung tâm kinh tế biển – du lịch – thương mại biên giới. Hà Tiên có tiềm năng trở thành trung tâm kinh tế biển – du lịch – thương mại biên giới quan trọng của vùng Tây Nam bộ, góp phần thúc đẩy liên kết vùng và hội nhập kinh tế quốc tế. Hiện nay, tỷ trọng thương mại – dịch vụ – du lịch đã chiếm 81,18% tổng giá trị kinh tế. Bước vào giai đoạn mới, để trở thành trung tâm kinh tế biển – du lịch – thương mại biên giới của tỉnh, giải pháp chủ yếu là huy động các nguồn vốn đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng và thu hút đầu tư các dự án lấn biển, phát triển đảo và cụm đảo nhân tạo.
Trong các giải pháp chủ yếu An Giang đặt ra để phát triển 3 trung tâm này, nhấn mạnh đến phát triển kinh tế tư nhân. Triển khai hiệu quả Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, bảo đảm trong toàn Đảng bộ và hệ thống chính trị nhận thức được đầy đủ, sâu sắc về vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất trong nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, nâng cao năng suất lao động, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững.
Vĩnh Long: Trung tâm sản xuất năng lượng tái tạo
Tỉnh Vĩnh Long đang vận hành thương mại 13 nhà máy điện gió tổng công suất 572 MW, 2 nhà máy điện mặt trời tập trung công suất 189 MW, hệ thống điện mặt trời mái nhà tổng công suất 154,9MW. Mỗi năm, nguồn điện năng lượng tái tạo đang tạo ra giá trị khoảng 5.000 tỷ đồng.
Tiềm năng phát triển điện gió ven biển và ngoài khơi của tỉnh với diện tích khoảng 15.000 km2 cùng bờ biển hơn 130 km. Khu vực biển từ Duyên Hải đến Ba Tri đã được các tổ chức tư vấn quốc tế đánh giá có tốc độ gió trung bình 7-8 m/s, phù hợp cho điện gió công suất lớn. Tỉnh ước tính quy hoạch 45 dự án năng lượng tái tạo trên bờ, ven biển và trên biển, với tổng công suất 3.855 MW, góp phần vào mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển xanh, bền vững của ngành năng lượng Việt Nam.
Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long nhiệm kỳ 2025-2030 đặt mục tiêu trở thành “trung tâm kinh tế biển, trung tâm sản xuất năng lượng tái tạo”. Trong 6 nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ, có nhiệm vụ thứ 3 đề ra cụ thể: “Tập trung phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới (điện gió, năng lượng mặt trời, Hydro xanh …) tạo động lực khai thác tốt tiềm năng kinh tế biển để Vĩnh Long trở thành một trong những tỉnh trọng điểm về phát triển kinh tế biển, năng lượng sạch và du lịch”.
Vĩnh Long nêu 3 khâu đột phá chiến lược, trong đó nhấn mạnh đến khoa học công nghệ và kinh tế tư nhân. “Triển khai thực hiện hiệu quả các Nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị, trong đó tập trung cụ thể hoá thực hiện nhiệm vụ, giải pháp đột phá Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế tư nhân và khởi nghiệp làm động lực cho sự phát triển. Ưu tiên phát triển các lĩnh vực mũi nhọn như nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh, công nghiệp chế biến, năng lượng sạch, kinh tế số, du lịch sinh thái – văn hoá truyền thống, bản sắc văn hoá dân tộc Khmer, du lịch biển theo hướng thông minh, xanh”.
Về giải pháp, cũng chú trọng phát triển kinh tế tư nhân. “Quan tâm phát triển doanh nghiệp, khởi nghiệp, kinh tế hợp tác. Nghiên cứu, xây dựng chính sách khuyến khích hình thành, phát triển các chuỗi liên kết giữa các tổ chức kinh tế tập thể, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh với các doanh nghiệp. Phát huy vai trò của các thành phần kinh tế trên nguyên tắc hợp tác, cạnh tranh bình đẳng, hội nhập. Phát triển kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp vừa, nhỏ. Phát triển các thành phần kinh tế, trong đó chú trọng kinh tế tập thể, hợp tác xã và kinh tế hộ gia đình”.
THANH HẢI – TC AS&CS số in tháng 10/2025
