Hiện nay, dịch COVID-19 ở nhiều địa phương đã xâm nhập cộng đồng, xuất hiện người nhiễm bệnh không rõ nguồn gốc trở thành vấn đề lớn cho công tác xét nghiệm tầm soát, bóc tách F0. Hội Nữ trí thức Hà Nội và Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh (GreenID) – trực thuộc Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam-VUSTA tiếp tục đóng góp ý kiến với Hà Nội và cũng có giá trị cho các địa phương khác.
Thư góp ý cho rằng, Việt Nam đã làm tốt các biện pháp trong giai đoạn COVID-19 chưa vào cộng đồng nên không để ý và chuẩn bị kịp thời các biện pháp chống COVID-19 khi xâm nhập vào cộng đồng, trở thành vấn đề nội sinh, đồng nghĩa là F0 không rõ nguồn gốc. Chính vì thiếu khuyết biện pháp này nên đã xuất hiện các ổ dịch khá lớn như ở quận Thanh Xuân (ngõ 328 và 330 Nguyễn Trãi) hiện nay.
Theo kinh nghiệm tổng hợp từ nhiều quốc gia trên thế giới, có 4 biện pháp cơ bản giúp phát hiện sớm ổ dịch trong cộng đồng bao gồm: (1) test toàn dân, (2) test nhanh thuận tiện như các nước (đang lái xe trên đường cũng có thể vào test), (3) test cho người có triệu chứng, bất kể ai có than phiền, (4) test cho người có triệu chứng đặc biệt hơn, xác suất test dương tính cao hơn.
Hội Nữ trí thức Hà Nội và GreenID nhìn nhận: Trong 4 biện pháp, bất cứ nước nào cũng phải chọn ít nhất 1 trong 4 biện pháp. Ở các nước giàu, họ có thể chọn cả 4 biện pháp. Việt Nam đã chọn biện pháp 1 cho TP.HCM, và vài nơi rải rác khi có ổ dịch. Nhưng biện pháp này tốn kém nên không thể duy trì mỗi tuần. Việt Nam cũng đã tiến hành biện pháp thứ 2 ngẫu nhiên cho hộ gia đình (random), cũng không thể đạt hiệu quả bao phủ toàn dân và lâu dài được. Nhưng điểm chung của các quốc gia là họ dùng phương pháp 3 và có đôi lúc thực hiện biện pháp 1 và 2 để nghiên cứu đánh giá toàn quốc. Chỉ có Nhật Bản dùng phương pháp số 4, vì nó đặc hiệu hơn, nên Nhật là quốc gia có tỉ lệ hiệu quả cao nhất thế giới (số ca dương tính/số test PCR).
Thư viết: “Vấn đề đặt ra hiện nay là Hà Nội bắt buộc phải chọn thêm 1 trong 2 biện pháp là phương pháp 3 hay phương pháp 4. Nếu chọn số 3 “có thể” hiệu quả hơn về phát hiện dịch, nhưng chắc chắn tốn kém hơn rất nhiều. Từ kinh nghiệm thành công của Nhật, chúng tôi đề nghị chọn biện pháp số 4”.
Đề nghị trên được: “Dựa vào hiệu quả kinh tế và các chứng cứ thực tế như sau: Nhật nhiều lần vượt qua 3 đợt sóng, với đợt sóng lần trước cao hơn 8.000 ca/ngày, khi chưa có vaccine. Các biện pháp tối cần thiết và hiệu quả cao của Nhật đều có mức độ yếu hơn Việt Nam, điển hình như truy vết của Nhật chỉ tới F1 và tự khai báo < F1-F5 và bắt buộc khai báo, giãn cách của Nhật cao nhất chỉ mức khẩn cấp cấp tỉnh (chỉ đóng cửa siêu thị cao cấp, kêu gọi hạn chế ra đường, giảm các chuyến bay.., trong khi siêu thị bình thường chỉ đóng cửa sớm hơn 8 giờ tối, trường học cấp 1-3 vẫn mở cửa) trong khi Việt Nam là lockdown (ở yên trong nhà). Việt Nam vẫn triển khai cách ly tập trung nhiều hơn Nhật Bản. Vì vậy chúng tôi tin tưởng rằng bổ sung thêm biện pháp số 4 này, Hà Nội có thể tầm soát và kiểm soát được để bảo đảm khả năng chăm sóc cho người bệnh nặng như trước cơn sóng lần này. Tất cả các nước đều có các biện pháp cơ bản giống nhau, và Việt Nam có nhiều biện pháp mạnh hơn Nhật”.
Hội Nữ trí thức Hà Nội và GreenID tin tưởng: “Nếu như Hà Nội vẫn giữ vững thế mạnh của mình, và bổ sung 1 biện pháp tốt của Nhật, vậy là chúng ta có đầy đủ bộ biện pháp và ấn nút mạnh hơn Nhật, để nhanh chóng ra khỏi cơn sóng lần này. Xin nhấn mạnh là biện pháp này giúp phát hiện sớm hơn, khi ổ dịch nhỏ hơn, chứ không phải là liều thuốc tiên giúp ngăn chặn”.
SÁU NGHỆ
