Năm 2021 là năm tiếp tục thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, sắp xếp bộ máy tinh giản biên chế đơn vị sự nghiệp công lập theo Nghị Quyết 19 của BCH TW Đảng về đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập.
Do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 bùng phát lần thứ 4 với biến chủng mới có tốc độ lây lan nhanh chóng, nguy hiểm, diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, dịch sốt xuất huyết, dịch tả lợn châu phi; thời tiết diễn biến bất thường nên công tác tuyển sinh, đào tạo và giải quyết việc làm bị gián đoạn. Tình hình giải quyết việc làm, thu nhập của người lao động còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo ở địa bàn miền núi còn cao so mức bình quân của tỉnh nay có nguy cơ tái nghèo còn cao hơn, đối tượng đào tạo nghề – giải quyết việc làm ở miền núi đa dạng, đa dân tộc, phong tục tập quán khác nhau. Nhận thức học nghề trong nhân dân, công tác phân luồng học sinh tuy đã có chuyển biến tích cực nhưng hiệu quả đạt được chưa cao.
Tuy vậy, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, huyện ủy Con Cuông, tập thể cán bộ, viên chức và người lao động trường Trung cấp Dân tộc nội trú Nghệ An đã tích cực bám sát các chỉ tiêu, nhiệm vụ, năng động, sáng tạo, đoàn kết và quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành. Tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp, tích cực phối hợp với các ngành, chính quyền các cấp để tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, hoàn thành và vượt chỉ tiêu, nhiệm vụ, kế hoạch đề ra.
Nhà trường được UBND tỉnh giao chỉ tiêu đào tạo 935 học viên sơ cấp, tuyển mới 455 học sinh trung cấp theo Quyết định số 2181/QĐ-UBND ngày 30/06/2021. Kết quả thực hiện như sau: Sơ cấp: Đã mở 30 lớp sơ cấp nghề với 993 học viên trên địa bàn các huyện Con Cuông, Anh Sơn, Tương Dương đạt 106,2% kế hoạch. Trong đó có 28 lớp theo chỉ tiêu UBND tỉnh giao với 935 học viên, 02 lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn với 58 học viên. Trung cấp: Tuyển sinh năm học 2021 – 2022 đã tuyển 456 học sinh/455 chỉ tiêu, đạt 100,2% gồm các nghề Điện công nghiệp 01 lớp 30 học sinh. Điện dân dụng 03 lớp 95 học sinh. Hàn 03 lớp 105 học sinh. May thời trang 06 lớp 190 học sinh. Thú y 01 lớp 36 học sinh trong đó: Học sinh Nam: 266 em, Nữ: 194 em. Học sinh dân tộc thiểu số chiếm 97,8% gồm các dân tộc Thái, Khơ mú, Mông, Đan lai,… Học sinh chủ yếu đến từ các huyện Kỳ Sơn, Tương Dương, Con Cuông, Anh Sơn, Quế Phong.
Hiện nay học sinh trung cấp toàn trường là 27 lớp 880 học sinh, trong đó 08 lớp nghề Điện, 06 lớp nghề Hàn, 11 lớp nghề May thời trang, 02 lớp Thú y. Có 628 học sinh thuộc diện gia đình hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật được hưởng chính sách nội trú theo Quyết định 53/QĐ-TTg của Thủ tương Chính phủ, chiếm tỷ lệ 71,4%. Tổ chức đào tạo năm học 2020-2021 là năm học có nhiều biến động, khó khăn khi xảy ra dịch bệnh Covid 19, gây ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của trường. Bằng nỗ lực của cả tập thể cán bộ, giáo viên, sự điều chỉnh kế hoạch hợp lý đã giúp nhà trường kết thúc năm học với nhiều kết quả tốt. Năm học 2020-2021 trường có 25 lớp 793 học sinh. Xếp loại học lực: Giỏi và xuất sắc chiếm 5,7%, Khá và trung bình khá : 84,1 %, còn lại là trung bình, không có học sinh yếu kém. Xếp loại rèn luyện: Loại xuất sắc 12,5%, loại tốt chiếm 70% còn lại là khá và trung bình khá. Có 02 học sinh đạt giải tại kỳ thi tay nghề cấp tỉnh năm 2021,
10 học sinh đạt thành tích trong học tập, rèn luyện được tuyên dương tại lễ Khai giảng năm học mới 2021-2022. Tỷ lệ học sinh đậu tốt nghiệp đạt 100% và 100% học sinh khóa 2019 – 2021 tốt nghiệp ra trường, được tư vấn, giới thiệu làm việc tại các công ty, doanh nghiệp như Công ty May xuất khẩu Hải Phòng, Công ty May Hoàng Tùng Anh (Vĩnh Phúc). Công ty TNHH may Tinh Lợi (Hải Dương), Công ty Cổ phần XD&TM Đại Hoa (Hà Nội). Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Cơ khí Thương mại Trường An (Hải Phòng). Công ty An Hà, Công ty cổ phần Sông đà 4, Công ty TNHH Quý Long,…
Nhà trường tiếp tục phối hợp với các Doanh nghiệp để tổ chức chỉnh sửa, bổ sung chương trình, tài liệu phục vụ công tác giảng dạy theo hướng dẫn của Thông tư số 03/2017/TT-BLĐTBXH ngày 01/03/2017 của Bộ Lao động – Thương binh và xã hội. Các Chương trình đào tạo có sự phân chia thời gian hợp lý giữa lý thuyết và thực hành, chú trọng ở tính liên thông để thuận lợi cho người học học lên cao hơn khi có nhu cầu. Xây dựng mới một số chương trình phù hợp nhu cầu học nghề của người dân và nhu cầu sử dụng của doanh nghiệp. Trong năm qua nhà trường đã tổ chức xây dựng, bổ sung 16 bộ chương trình khung sơ cấp theo Thông tư 42 và Thông tư 34 của Bộ Lao động TB&XH, 02 chương trình khung trung cấp và 05 chương trình sơ cấp.
Giáo viên thường xuyên cập nhật thông tin, kiến thức khoa học kỹ thuật để bổ sung giáo trình, giáo án phù hợp. Phong trào thăm lớp dự giờ, dạy thao giảng diễn ra thường xuyên giúp giáo viên đúc rút kinh nghiệm. Tổ chức và tham gia các cuộc thi giáo viên dạy giỏi cấp cấp trường, cấp tỉnh. Phong trào nghiên cứu, chế tạo thiết bị đào tạo phục vụ giảng dạy được quan tâm để lựa chọn các thiết bị tiêu biểu tham gia cấp tỉnh trong những năm tới. Có 03 đề tài sáng kiến kinh nghiệm của các tác giả, nhóm tác giả được Tổ chức kỳ thi phụ, học lại, thi lại cho học sinh, sử dụng nguyên vật liệu đảm bảo số lượng Sở Lao động – Thương binh và Xã hội công nhận sáng kiến cấp cơ sở. Việc nâng cao chất lượng đào tạo được quan tâm, tổ chức thực hiện đúng các quy định như:, chất lượng cho thực hành. Tổ chức kiểm tra hồ sơ giáo viên định kỳ theo kế hoạch.
Tổ chức biên soạn, chỉnh sửa, bổ sung chương trình, tài liệu phục vụ công tác giảng dạy. Tổ chức tự kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp, tự kiểm định chương trình, giáo trình theo đúng hướng dẫn của Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội. Đăng ký bổ sung hoạt động GDNN để đa dạng nghề đáp ứng nhu cầu học của nhân dân và sử dụng lao động của doanh nghiệp.
Tập thể: Tập thể nhà trường được Sở LĐ-TBXH xếp loại “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”. 02 đơn vị thuộc trường được Giám đốc Sở tặng Giấy khen. Cá nhân: 34 cá nhân đạt Lao động tiên tiến, 06 cá nhân xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, 05 cá nhân đạt Chiến sỹ thi đua cấp cơ sở , 04 cá nhân được Giám đốc Sở tặng Giấy khen; 01 cá nhân được đề nghị tặng Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh.
Công tác tuyển sinh, đào tạo: 1449/1415 chỉ tiêu = 104,2% (Vượt kế hoạch). Trong đó: Sơ cấp 993/955 chỉ tiêu đạt 106,2%. Trung cấp 456/455 chỉ tiêu đạt 100,2%. Chất lượng đào tạo, giải quyết việc làm: Xếp loại học lực: Giỏi và xuất sắc chiếm 5,7%. Khá và trung bình khá : 84,1 % (vượt, chỉ tiêu đầu năm: 80%). Trung bình 10,2% (chưa đạt, chỉ tiêu đầu năm: 10%) . Xếp loại rèn luyện: Loại xuất sắc 12,5% (vượt, chỉ tiêu đầu năm: 12%), loại Tốt chiếm 70% (vượt, chỉ tiêu đầu năm: 48%). Tỷ lệ tốt nghiệp đạt 100% (Vượt, chỉ tiêu đầu năm: 97%).
Trong đó: Xuất sắc, Giỏi: 12,5% (Vượt, chỉ tiêu đầu năm 12%). Đạt giáo viên giỏi cấp tỉnh: 04 lượt (Vượt, chỉ tiêu đầu năm 2-3 lượt). Tỷ lệ giải quyết việc làm: đạt 89,5% (Vượt, chỉ tiêu đầu năm 85%). 100% giáo viên có hồ sơ đạt trở lên, trong đó loại tốt chiếm 70%. (đạt). Dự giờ, thăm lớp mỗi GV ít nhất là 10 – 15 giờ/ năm. Có 04 học sinh đạt giải Hội thi tay nghề cấp Trường, có 02 học sinh đạt kỳ thi tay nghề cấp tỉnh. (Đạt). Có 04 Thiết bị tham gia Hội thi thiết bị đào tạo cấp trường.
Có 02 thiết bị được đầu tư tham gia cấp tỉnh. (đạt). Xây dựng, chỉnh sửa, bổ sung chương trình trung cấp: 02 bộ (đạt). Xây dựng ngân hàng đề thi: Tốt nghiệp: Mỗi nghề thêm: 05 – 07 bộ đề. Kế thúc môn học/modun: Mỗi môn học/ modun thêm 03-05 bộ đề. Liên kết đào tạo: Tổ chức đào tạo, thi sát hạch cấp bằng xe máy hạng A1 cho 500 – 600 người. Chỉ tiêu Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, giáo viên. Chuyên môn: thêm 1 – 2 người. Kỹ năng, nghiệp vụ: 2 người. (đạt).- Lý luận chính trị: 5 người. (Vượt). Tập thể nhà trường: Hoàn thành Xuất sắc nhiệm vụ. (đạt). Các đơn vị thuộc trường: 07/07 đơn vị đạt danh hiệu từ “Tập thể lao động tiên tiến” trở lên, 02 đơn vị đạt “Tập thể lao động xuất sắc” được Giám đốc Sở tặng Giấy khen. (đạt). Cá nhân: 100% cá nhân đạt từ “Lao động tiên tiến” trở lên; (đạt). 04 cá nhận được Giám đốc Sở tặng Giấy khen (đạt). 05 cá nhân đạt “Chiến sỹ thi đua cơ sở”. (Đạt). 01 cá nhân được đề nghị tặng Bằng khen của UBND tỉnh.
Giữ vững và phát huy truyền thống bản sắc văn hóa dân tộc trong dệt thổ cẩm
Những năm qua những người Thầy Trường trung cấp dân tộc nội trú huyện Con Cuông – Nghệ An luôn luôn đồng hành cùng với các dân bản phát huy truyền thống tốt đẹp, đậm đà bản sắc dân tộc đó là cùng với người dân các huyện miền núi dạy nghề lưu dữ nét truyền thống cha ông lâu đời các huyện Con Cuông, Kì Sơn, Tương Dương, Quế Phong, Quỳ Châu, vẫn còn giữ được bản sắc văn hóa của dân tộc, trong đó có nghề dệt thổ cẩm của người Thái. Đây là nghề thủ công có từ rất lâu, không chỉ phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân mà còn là sản phẩm được bán rộng rãi ở các địa phương trong và ngoài tỉnh. Nghề dệt thổ cẩm chủ yếu do ông bà trước đây để lại có những thời điểm tưởng như bị mai một, nhưng mấy năm gần đây thông qua các lớp tập huấn, đào tạo nghề ngắn gian này đã tranh thủ học thêm nghề dệt thổ cẩm. Hiện nay trên địa bàn thành lập được các tổ nhóm dệt thổ cẩm ở các bản nhằm khôi phục lại nghề truyền thống. Mặc dù do bị sản phẩm công nghiệp lấn át, cạnh tranh, có lúc nghề dệt thổ cẩm hoạt động cầm chừng. hạn nên đã có rất nhiều chị em hội viên phụ nữ tham gia, dù đang học phổ thông, thời Tuy nhiên, với quyết tâm giữ nghề, nên nghề dệt thổ cẩm ở đây vẫn được chị em gìn giữ và ngày càng phát huy thế mạnh. Môt số hộ dân đều có khung dệt thổ cẩm. Giữ nghề truyền thống không những bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc mà còn góp phần phát triển KT-XH. Nhận thức được điều này, huyện Con Cuông đã có nhiều giải pháp bảo tồn và phát huy nghề dệt thổ cẩm.
Để làm ra một sản phẩm dệt theo đúng truyền thống, người phụ nữ Thái phải tiến hành nhiều công đoạn khác nhau, bắt đầu từ gieo hạt, trồng bông, nuôi tằm, kéo sợi, nhuộm chàm, dệt vải, cho đến cắt may, thêu thùa… Đó thực sự là một quy trình lao động bền bỉ và đỏi hỏi sự khéo léo, sáng tạo.
Bên cạnh đó, khung dệt cũng phải được đóng đúng kỹ thuật. Khâu mất thời gian nhất là mắc chỉ lên khung. Tùy vào loại sản phẩm, hoa văn mà mắc chỉ cho phù hợp. Khi đã lên khung, ngoài việc hàng ngày vất vả với việc làm nương rẫy, ruộng vườn, thì khi có thời gian rảnh rỗi là người phụ nữ Thái lại dành cho việc dệt thổ cẩm. Một sản phẩm làm ra không tính phút, tính giờ mà tính bằng nhiều ngày, hay thậm chí nhiều tháng.
Cùng với đó, huyện đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến người dân việc mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình trong các hoạt động lễ hội, tết nhất. Nghề dệt thổ cẩm ở Con Cuông đang phát triển, góp phần tạo việc làm cho lao động tại địa phương, giúp người dân nâng cao thu nhập và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Mặc dù vậy nghề này đến nay chưa phát triển mạnh. Song song với việc tuyên truyền, vận động nhân dân đẩy mạnh phát triển sản xuất, thời gian tới, huyện Con Cuông tiếp tục tuyên truyền, vận động nhân dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số giữ gìn nghề dệt thổ cẩm, bên cạnh đó để gìn dữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc nhà nước cần đầu tư hướng nghiệp, đầu tư trồng nguyên vạt liệu, dạy bảo tồn phát huy nghề nghiệp, đầu tư đóng mới bảo tồn khung cửi, giới thiệu quảng bá khắp năm châu.
Thái Lương Sơn
