Phát huy những kết quả đạt được, đồng thời khắc phục những tồn tại trong xây dựng nông thôn mới, Đảng bộ và nhân dân huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An) sẽ tiếp tục gặt hái nhiều thành công hơn nữa, xây dựng quê hương ngày càng giài đẹp, văn minh.

Những kết quả đáng ghi nhận
Sau 6 năm triển khai xây dựng nông thôn mới (NTM), nhất là sau khi triển khai Đề án số 07 – ĐA/HU của BCH Đảng bộ huyện thực hiện Nghị quyết 03 – NQ/TU của BCH Đảng bộ tỉnh về đẩy mạnh thực hiện chương trình xây dựng NTM giai đoạn 2011 – 2020, đến nay, trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An) đã đạt được nhiều kết quả đáng phấn khởi.
Diện mạo nông thôn có nhiều khởi sắc: Kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội từng bước được hiện đại; Hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất, dân sinh, giáo dục, đào tạo, y tế, phòng chống thiên tai được quan tâm đầu tư, nhiều tuyến đường, công trình giao thông, thủy lợi được đầu tư nâng cấp, xây dựng mới; Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch đúng hướng, thu nhập, giá trị tăng thêm bình quân đầu người tăng nhanh. Chất lượng cuộc sống, điều kiện vệ sinh môi trường, nước sạch, đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân có nhiều chuyển biến tích cực; Chất lượng, giáo dục đào tạo, y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân không ngừng được cải thiện; An ninh trật tự được giữ vững, hệ thống chính trị tiếp tục được củng cố và tăng cường. Thu nhập bình quân đạt trên 26,5 triệu đồng/người, tỷ lệ hộ nghèo bình quân toàn huyện chỉ còn 2,3%, tỷ lệ gia đình dùng nước sạch, hợp vệ sinh 94%, có 26 xã đạt chuẩn theo bộ tiêu chí Quốc gia về y tế xã, 22 xã hoàn thiện thiết chế thông tin thể thao đạt chuẩn, 373/406 thôn có nhà văn hóa gắn sân chơi bãi tập đạt 91,9%, tỷ lệ làng văn hóa 273/406 làng, đạt tỷ lệ 67,2%, tỷ lệ gia đình văn hóa 80,7%.
Bên cạnh việc năng động sáng tạo trong việc tranh thủ, vận động sự hỗ trợ từ nguồn ngân sách từ Trung ương, tỉnh và các tổ chức, nhà đầu tư trong và ngoài huyện. HĐND và UBND huyện đã ban hành một số cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho chương trình xây dựng NTM giai đoạn 2016-2020 gồm: trích ngân sách hỗ trợ 500 triệu cho xã đăng ký phấn đấu về đích trong năm để xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hỗ trợ 1.500 tấn xi măng làm đường giao thông nông thôn; Ngoài ra, còn một số chính sách hỗ trợ trên một số lĩnh vực như: Nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, khoa học công nghệ, thương mại dịch vụ, văn hóa xã hội

Có được những kết quả trên là do công tác tuyên truyền, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân để xây dựng nông thôn mới; Lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền, sự phối hợp đồng bộ của mặt trận và các đoàn thể trong tổ chức thực hiện chương trình NTM…
Tồn tại cần phắc phục
Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn tồn tại một số hạn chế, như: Nhận thức của một bộ phận cán bộ đảng viên và nhân dân về chương trình chưa đúng, chưa xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của mình; Cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đồng thể một số xã thiếu quan tâm, không quyết liệt trong chỉ đạo, thực hiện, phân công nhiệm vụ, trách nhiệm chưa cụ thể rõ ràng, tổ chức kiểm tra giám sát chưa thường xuyên, chưa thực sự vào cuộc.
Triển khai thực hiện chậm, công tác quán triệt Nghị quyết, xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai thực hiện đề án ở một số xã chưa tốt, thiết quyết liệt, tổ chức công bố quy hoạch, cắm mốc, ban hành quy chế quản lý triển khai chậm, xác định nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng kế hoạch, chỉ tiêu, giải pháp thực hiện ở các xã chưa cụ thể, còn thiếu các giải pháp, cách làm hay nên chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp để xây dựng NTM.
Điều đáng nói, xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện đang chú trọng các nội dung xây dựng kết cấu hạ tầng nhưng chưa xác định rõ nguồn vốn, lộ trình thực hiện; còn nặng tư tưởng trông chờ vào ngân sách nhà nước nhưng chưa thực hiện tốt công tác vận động, thu hút các nguồn vốn đầu tư, nhất là nguồn vốn từ các chương trình, dự án lồng ghép của ngân sách cấp trên và các tổ chức, cá nhân trong, ngoài nước.
Đặc biệt, xây dựng cánh đồng, vùng sản xuất hàng hóa tập trung theo quy hoạch chưa rõ nét; triển khai nâng cấp, cứng hóa hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng sau chuyển đổi chậm; ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi vào sản xuất để nâng cao thu nhập, đời sống cho nhân dân chưa đáp ứng yêu cầu, tiềm năng.
Nguyên do, xây dựng nông thôn mới là chương trình tổng thể, với nhiều mục tiêu cao, khó thực hiện nhưng chưa được điều chỉnh, bổ sung kịp thời; một số nội dung hướng dẫn của cấp trên ban hành chậm, chồng chéo, thiếu đồng bộ gây khó khăn cho địa phương trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
Hơn nữa, một số tiêu chí, chỉ tiêu, sau khi điều chỉnh, yêu cầu cao hơn so với ban đầu và thời điểm đánh giá hiện trạng như: bộ tiêu chí Quốc gia về y tế xã, tiêu chí về Cơ sở vật chất văn hóa, tỷ lệ tham gia BHYT… Nguồn lực đầu tư để thực hiện chương trình còn hạn chế, nhất là nguồn đầu tư từ ngân sách nhà nước trực tiếp cho thực hiện chương trình, trong điều kiện thu nhập của người dân còn thấp, ngân sách 1 số địa phương khó khăn. Chỉ tiêu hỗ trợ và tổ chức cung ứng xi măng từ nguồn của tỉnh còn nhiều bất cập về thời gian, số lượng được hỗ trợ so với nhu cầu, đăng ký của các xã thấp ảnh hưởng đến phong trào, tiến độ thực hiện.
Ngoài ra, công tác tuyên truyền về Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới chưa thường xuyên, sâu rộng; một bộ phận không nhỏ cán bộ, Đảng viên, nhất là người đứng đầu ở một số cơ sở xã chưa đầy đủ, còn tư tưởng ngại khó, trông chờ sự hỗ trợ, hướng dẫn của cấp trên; xây dựng kế hoạch, đề án và tổ chức thực hiện còn thiết sâu sát, cụ thể, tính khả thi chưa cao. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền ở một số xã chưa thường xuyên, quyết liệt; Nhận thức, năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện chương trình NTM của cấp ủy, chính quyền, phòng, ban ngành không đồng đều, một số xã, một số ngành chưa đáp ứng yêu cầu đề ra…
Để thành công hơn
Quỳnh Lưu đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 có ít nhất 25-28 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Các xã còn lại đạt ít nhất từ 14 tiêu chí trở lên.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, nhiệm vụ lãnh đạo, chính quyền địa phương là tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền sâu rộng để nâng cao nhận thức trong Đảng và cộng đồng dân cư về mục đích, yêu cầu, nội dung, phương pháp và tổ chức thực hiện của chương trình xây dựng NTM để nhân dân hiểu, xây dựng NTM phải do người dân nông thôn làm chủ thể, huy động nội lực là chính.
Đồng thời, tiếp tục phát động phong trào thi đua chung tay xây dựng nông thôn mới; chọn phong trào vận động nhân dân tự nguyện hiến đất, tài sản để giải phóng mặt bằng làm đường giao thông nông thôn theo và cứng hóa giao thông, thủy lợi nội đồng để tập trung lãnh đạo chỉ đạo phát triển thành cao trào nhằm huy động sự tham gia tích cực, đồng thời phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong XD NTM.
Về phía Nhà nước, Ban chỉ đạo Trung ương và các Bộ ngành liên quan tiếp tục nghiên cứu ban hành cơ chế lồng ghép các chương trình trong thực hiện xây dựng nông thôn mới. Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh tiếp tục hỗ trợ xi măng để thực hiện xây dựng đường bê tông, ban hành bổ sung chính sách hỗ trợ xi măng để thực hiện kiên cố hóa kênh mương thủy lợi theo chương trình NTM. Huyện uỷ, HĐND huyện tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Nghị quyết, Chương trình, kế hoạch ở các cơ sở. Sửa đổi, ban hành chính sách hỗ trợ xi măng làm đường giao thông nông thôn, bê tông hóa kênh mương thủy lợi, ưu tiên cho các chương trình lồng ghép cho các xã được chọn làm điểm để sớm đạt chuẩn nông thôn mới theo chỉ tiêu, kế hoạch đã đề ra.
Bài và ảnh: Nguyễn Sơn