Dạy trẻ em ngôn ngữ cần trong sáng, dễ hiểu, và mang tính giáo dục. Thì vẫn còn một số bộ sách Tiếng Việt lớp 1 của NXB GD Việt Nam lại bộc lộ những câu từ ngô nghê, khó hiểu, với những tình huống, câu chữ “dở khóc dở cười”. Xin tạm nhặt “sỏi” trong sách Tiếng Việt lớp 1 “Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục”
Dạy trẻ em mách lẻo?
Đây là bài tập đọc “Sách vở sạch sẽ” ở trang 70, cuốn “Tiếng Việt 1, tập một” – bộ sách “Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục” của NXB GDVN:
Bài tập đọc mở đầu như sau: “Hạnh mách mẹ: Mẹ à, anh Mạnh làm rách sách.” Câu hỏi trong bài tập đọc cũng lặp lại ý này: “Hạnh mách gì?”. Hai tranh minh họa còn vẽ bé Hạnh nấp ở một bên ghế để mách mẹ nữa!
Như vậy, thì không biết giữa lời khuyên giữ gìn sách vở với chuyện xúi bẩy trẻ mách lẻo, tác dụng nào mạnh hơn?
Sở thú là nơi nuôi ngan, gà và chó?: Bài tập đọc “Đi sở thú” (trang 73) kể chuyện một em bé tên là Lam đi sở thú. Đây có lẽ là sở thú kỳ lạ nhất thế gian: chỉ có ngan, gà và “có anh chó vàng đua xe đạp”. Các vị phụ huynh nên hỏi tác giả để xin địa chỉ này. Nhưng nếu các cháu đến thì chớ thất vọng: vì cả sở thú chỉ có một mình anh chó thì anh đua xe đạp với ai?
Những bài văn làm hỏng thẩm mỹ của trẻ
Bộ sách “Tiếng Việt 1, tập một” Vì sự bình đẳng… có nhiều bài văn rất dở, ảnh hướng đến thẩm mỹ trẻ. Chỉ tạm lấy mấy bài thơ ở phần cuối sách, như “Đổ rác” (trang 153), “Làm đẹp hè phố” (trang 157) cũng thấy lo ngại, nếu học sinh phải thuộc những bài “thơ” này.
Ở nhiều bài văn xuôi, tác giả SGK không biết mở đầu câu chuyện. Ví dụ, truyện “Hưng và Lực” (trang 159) mở đầu: “Phú ông bảo ai có món đồ chất hết gian nhà, sẽ gả con gái cho. Lập tức, chàng Lực mang đến một đống cỏ khô to”. Các nhân vật cứ như từ trên trời rơi xuống!
Nhan nhản những câu ngô nghê
Nếu ai không thích từ địa phương thì cuốn “Tiếng Việt 1, tập một” này của NXB GDVN không thiếu những từ như: “phố (đường)”, “hộ”, “té (ngã)”, “bò bía”,…
Nếu ai thích săn những câu ngô nghê hay những hình ảnh nhạy cảm thì sách này cũng đầy: “Dì Tư có củ từ.” (trang 35), “Nhà có 5 quả gì?” (trang 60), “Các bạn nam chăm chỉ lắm, sắp bàn tăm tắp.” (trang 117) v.v…
Thách đố học sinh
Quê Hà, Quê A Pá có đủ thứ quả. Quê Hà có chôm chôm, dưa đỏ…Quê A Pá có sim, có trám…Chôm chôm đo đỏ, ngòn ngọt. Dưa ruột mềm, xôm xốp. Sim tím rịm, ngọt lừ. Trám om cá thật ngon. Dưa đỏ là dưa nào? Nếu là dưa hấu như hình vẽ sao không nói ngay là dưa hấu cho trẻ đỡ hình dung? Trám là loại quả ở miền núi, trẻ em lớp 1 khá xa lạ với loại quả này. Tuy nhiên, “om cá” , là việc chế biến món ăn càng khó khăn với trẻ. Nhiều người lớn ở thành thị cũng chưa biết việc “om” thế nào. Chứ đừng nói đến trẻ lớp 1. Rất tiếc, người biên soạn đã làm rắc rối hóa ngôn từ, khiến trẻ em …không thể nào hiểu được. Thiết nghĩ, với trẻ lớp lớn hơn như lớp 4, hoặc 5 may ra các em mới có thể và hiểu được những từ ngữ này. (Quả các miền -trang 133)
Tối nghĩa
-Mẹ à, mẹ nghe bài thơ về các chú lợn con nhé !
“Ủn à ủn ỉn
Bốn chú lợn con
Ăn đã no tròn
Cả đàn đi ngủ”
-Ồ, bé nhớ cừ ghê, chỉ sai có một chữ “bốn”.
(Các chú lợn con-Trang 105)
Đây là cuộc đối thoại của mẹ và bé. Bé đọc bài thơ về các chú lợn, mẹ khen bé nhớ cừ, chỉ sai chữ “bốn”. Vậy thế nào mới đúng? Mấy chú lợn mới là chính xác trong bài thơ bé đọc cho mẹ nghe ?
Bài cho trẻ học mà phi logic. Biên soạn ẩu. Thách đố học sinh theo kiểu này, có lẽ chỉ có một không hai –của những “nhà biên soạn”.
Thiết nghĩ, các “hạt sạn” trên cần được NXB GDVN sớm nhặt để các con, cháu chúng ta được hưởng thành quả của việc cải cách Sách giáo khoa, mà chúng ta đang thực hiện“Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục”.
MAI LÂM
