Mới đây, tôi có dịp gặp lại nhà báo Nguyễn Đắc Bình trong một chuyến đi công tác của anh. Anh vẫn khoẻ, vẫn phong độ và tràn đầy năng lượng tích cực. Cuộc gặp gỡ tuy không lâu nhưng những câu chuyện đời, chuyện nghề được dẫn dắt qua lời kể khoan thai của một nhà báo đầy nhân văn đã gợi lên những dấu ấn thật khó quên. Cứ thế, kỷ niệm của anh và tôi cũng dần hiện về và đan xen vào nhau….
Tôi hữu duyên được quen biết với nhà báo Nguyễn Đắc Bình cách đây hơn 30 năm. Khi ấy, tôi còn là cậu học trò khiếm thị – Trường Nguyễn Đình Chiểu Đà Nẵng, còn anh đã là một nhà báo tràn đầy nhiệt huyết với nghề. Anh xem tôi như con cháu trong gia đình. Mỗi lần có dịp đến nhà riêng của anh thăm chơi, anh luôn truyền dạy tư tưởng, định hướng, khơi dậy nghị lực sống trong tôi. Bởi vậy mà cho đến ngày hôm nay, khi đã là Giám đốc của một trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập dành cho trẻ em khuyết tật, tôi vẫn luôn nghĩ về anh và thầm biết ơn những bài học mà anh đã chỉ dạy ngày ấy những bài học xuất phát từ tình yêu thương.
Trong lần gặp này, lần đầu tiên anh chia sẻ với tôi về hành trình anh đến với nghề báo, không bằng phẳng như tôi từng nghĩ. Cũng từ đây, tôi hiểu được lí do vì sao anh vẫn tâm huyết với nghề dù đã quá tuổi được nghỉ hưu. Nghe anh kể, tôi càng trân quý anh, trân trọng nghề viết lách nhiều hơn. Tính anh không muốn kể về cuộc đời của mình cho dù diễm phúc hoặc thăng trầm, vốn dĩ anh là con người thầm lặng.
Sinh ra và lớn lên tại huyện Cam Lộ, Quảng Trị, một vùng đất Máu-Lửa trước năm 1975. Năm 1972 ở tuổi 15, cậu bé Nguyễn Đắc Bình theo gia đình vào Đà Nẵng sống và theo học cấp 3 trường THPT Phan Châu Trinh. Sau đó, với năng khiếu ca hát, cậu đã thi đỗ vào nhạc viện Hà Nội. Vì gia đình ngăn cản, con đường đến với nghệ thuật của anh đành phải dừng lại chỉ sau mấy tháng theo học. Thế nhưng, giấc mơ giảng đường đại học vẫn tiếp tục thôi thúc anh ôn luyện và thi đỗ vào ngành sư phạm.
Năm 1979, chàng thanh niên Nguyễn Đắc Bình trở thành thầy giáo. Trong thời buổi bao cấp, nghề giáo gặp nhiều khó khăn, lương bổng không đủ sống, thầy giáo Bình khi ấy phải làm thêm một lúc nhiều nghề từ photo, in ấn đến thợ chụp hình… Mỗi năm đến hè, người thanh niên ấy còn lên miền núi Quảng Nam làm vàng_cái nghề lắm gian khổ và nhiều hiểm nguy tiềm ẩn, lại càng gian truân hơn đối với một người từ lâu quen sống ở thành thị và chỉ lao động trí óc như anh.
Nhưng theo anh, cũng chính sự bươn chải với cuộc sống như thế đã cho anh nhiều trải nghiệm. Từ đó, anh có vốn liếng sống để có thể làm quen với công việc viết lách. Bắt đầu từ những phản ánh đời sống của nghề giáo viên đến những bất cập trong xã hội… Lần lượt các bài viết được đăng lên nhiều tờ báo khác nhau, duyên của anh với nghề báo cũng bắt nguồn từ đó.
Giờ đây, khi có dịp ngồi ngẫm lại chuyện đời, chuyện nghề, anh nói vui với tôi rằng: “Hằng năm, chú được học trò tặng hoa tận hai ngày, đó là 20/11 – ngày Nhà giáo Việt Nam và 21/6 – ngày Nhà báo Việt Nam”.Tôi biết, trong câu nói vui ấy là cả một niềm vui sướng và tự hào về hành trình sự nghiệp mà anh đã cống hiến bằng cả đam mê và nhiệt huyết một đời. Để rồi, ở cả hai cương vị Nhà giáo và Nhà báo, anh đều để lại nhiều dấu ấn đặc biệt.
Năm 1986, vì nhiều điều kiện khách quan, anh ngừng hẳn sự nghiệp giảng dạy để chuyên tâm viết báo. Ngòi bút của anh ngày càng đến gần hơn với bạn đọc thông qua nhiều tờ báo, tạp chí như: báo Tiền Phong, báo Nhà báo & Công luận, Thời báo kinh tế Việt Nam, Báo Đà Nẵng, báo Bạn đường, Giao thông,…đến nay TC Ánh Sáng & Cuộc Sống.
Trong gần 40 năm cầm bút, nhà báo Nguyễn Đắc Bình đã kinh qua nhiều vị trí: phóng viên, cấp phó, trưởng văn phòng đại diện Miền trung và Tây nguyên… Dù ở vị trí nào, anh cũng lấy sự nhân đạo làm đầu để định hướng cho lối sống và lối viết của mình. Cũng nhờ đó mà anh đã dìu dắt, đào tạo ra nhiều lớp thế hệ làm báo và họ trở thành những phóng viên giỏi, phó – trưởng văn phòng đại diện báo chí ở nhiều nơi.
Nhà báo Nguyễn Đắc Bình cho biết, báo Bạn đường và báo Giao thông là nơi anh dừng chân lâu nhất. Với anh: “Bạn đường là tờ báo nhân đạo, cứu người. Đường ở đây là đường thuỷ, đường bộ, đường sắt, đường hàng không; đường đến cuộc sống; đường đến trái tim…” Nhà báo Bình cũng cho biết thêm: “Ở nước ngoài họ có nhiều làn đường khác nhau, còn ở Việt Nam mình, đường như xương cá mọi phương tiện đều đi chung… Hằng năm cả nước hơn 8.000 người chết và bị thương do tai nạn giao thông, khốc liệt hơn chiến tranh”.
Ông đau lòng khi chứng kiến nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng và nhiều hoàn cảnh mất mát, bi thương. Vì vậy, việc tham gia viết bài tuyên truyền cho Báo Bạn đường, báo Giao thông cũng là cách để anh có thể làm những việc nhân đạo như: hướng dẫn đổ xăng, thay nhớt, cách lái xe an toàn, đội mũ bảo hiểm an toàn…
Tôi càng thêm bất ngờ về những vất vả của nghề làm báo và càng nể phục anh hơn khi nghe anh chia sẻ về kỷ niệm sâu sắc nhất trong sự nghiệp làm nghề. Khi ấy, anh cùng đồng nghiệp cải trang thành khách du lịch để tác nghiệp về vấn nạn: “Cơm tù, xe dù, bến cóc” một loại hình kinh doanh không lành mạnh và gây nhiều nguy hiểm cho hành khách. Hàng loạt các bài báo của anh ra đời, lập lại trật tự, kỷ cương giao thông trên cả nước.
Công việc kinh doanh bị tác động, một đơn vị xe khách ở Đà Nẵng đã thuê người tới nhà, đe doạ đòi lấy mạng cả gia đình anh. May thay, được Hội Nhà báo Việt Nam, công an địa phương can thiệp bảo vệ và giải thích, nhà xe ấy đã nhận lỗi và được anh bỏ qua. Cũng từ đó, những người này có cái nhìn thân thiện về anh.
Năm 2018, dù đến tuổi nghỉ hưu nhưng nhà báo Nguyễn Đắc Bình vẫn lựa chọn tiếp tục gắn bó với nghề. Hiện tại, ông đang giữ vai trò là Trưởng văn phòng đại diện Miền trung của tạp chí: Ánh sáng và cuộc sống.
Ngoài là một nhà báo, ông Nguyễn Đắc Bình còn rất hăng say với nghệ thuật. Anh cho biết, có lẻ do thân phụ anh cũng là một nghệ nhân tự sáng chế đàn bầu, đàn nhị và biểu diễn nên anh cũng được thừa hưởng đam mê phần nào. Dù dang dở sự nghiệp âm nhạc ở Nhạc viện Hà Nội, nhưng “máu nghệ sĩ” dường như vẫn luôn được anh nuôi dưỡng từ ấy đến tận bây giờ. Để rồi, tên tuổi của anh còn được biết đến là một cây văn nghệ – guitar và sáng tác.
Chưa dừng lại ở đó, anh còn có niềm đam mê bất tận với ngành nhiếp ảnh. Ông đã tổ chức nhiều cuộc triển lãm ảnh, phản ảnh những cái đẹp và chưa đẹp trong lĩnh vực giao thông. Ở lĩnh vực này, anh từng được Ban An toàn Giao thông các tỉnh, thành khen tặng và tuyên dương các giải về cuộc thi ATGT. Ngoài ra, năm 2013, anh còn thử sức ở vai diễn viên “Thủ trưởng Mão” trong bộ phim dài tập “Bão trong im lặng” phát trên VTC1.
Bởi cốt cách của một người thầy giáo mẫu mực, một nhà báo đáng kính và là một người am hiểu về đa dạng các lĩnh vực nghệ thuật như thế, nên anh thường được mời làm thành viên Ban giám khảo_ ngồi ghế nóng trong các cuộc thi tìm kiếm tài năng như: Giọng ca vàng bolero Việt Nam tổ chức ngay từ đầu năm 2018; Tìm kiếm tài năng Âm nhạc Việt Nam, …
Vì điều kiện công việc, tôi về Quảng Nam sinh sống và ít có cơ hội đến nhà riêng của anh thăm chơi. Qua những cuộc gọi điện thoại hỏi thăm chóng vánh, tôi vẫn cảm nhận được tấm lòng nhân hậu và đầy tình yêu thương của anh một người luôn đi đầu trong các hoạt động thiện nguyện. Đợt dịch Covid-19 bùng phát mạnh vào năm 2020 – 2021, tôi được biết, anh luôn tháp tùng trên những chuyến xe, chuyến bay, đưa bà con về quê trốn dịch. Anh phối hợp với các đơn vị, doanh nhân tham gia cấp phát nước, khẩu trang, nhu yếu phẩm 0 đồng cho người dân, tặng quà và tiền mặt cho bà con quê hương nơi anh lớn lên. Tôi thật sự cảm phục những gì anh đã đóng góp cho xã hội, biết ơn những hành động, nghĩa cử đẹp đẽ của anh, bởi tất cả những việc làm ấy đã cho tôi thêm tin yêu vào cuộc sống này.
Tôi muốn nhà báo Bình nán lại thêm để thăm hỏi nhiều hơn về câu chuyện làm nghề nhưng anh phải lên đường vì chuyến công tác xa. Tôi đành ngậm ngùi nói lời tạm biệt và chúc anh thượng lộ bình an. Chia tay nhà báo Nguyễn Đắc Bình, những lời nói, quan điểm sống của anh còn văng vẳng đâu đây: “Chúng tôi luôn ở phía trước bạn đường, trên từng cây số, trên mọi nẻo đường thân yêu và luôn làm đẹp cho đời”. Với anh cái “CHÂN-THIỆN-MỸ “ mà anh luôn hướng đến.
Đặng Ngọc Duy (Giám đốc Trung tâm Hướng Dương Quảng Nam)
