Dù không mưa lớn, nhưng các ngày qua, nhiều tuyến đường tại trung tâm đô thị của Cần Thơ ngập sâu. Vấn đề đặt ra và cần mổ sẽ là do cốt đường giao thông thấp, hay do triều cường cao….
Theo thống kê từ cơ quan chuyên môn, mực nước cao nhất trên Sông Hậu tại Cần Thơ hàng năm vào tháng 10 ở mức + 2,15 m, vượt báo động 3 là 0,25m. Mức nước + 2,15m vào năm 2011 được xem là mức nước lịch sử, nhưng do tác động của triều cường trên biển Đông , hoặc lũ thượng nguồn sông Mekong đổ về hạ lưu sông Hậu nên cá niệt có năm cao hơn. Tháng 10/2018, mức nước ở Cần Thơ lên đến + 2,23 m, cao hơn năm 2011 đến 0,08m và vượt báo động 3 là 0,33m.
Để tránh ngập lụt do lũ và triều cường, từ lâu các khu dân cư tại Cần Thơ được cơ quan chức năng cho san cốt nền (cốt mặt bằng san lấp) tối thiểu là 2.40 theo hệ cao độ Hòn Dấu. Còn cốt mặt đường giao thông nội thị được thi công ở mức cao hơn vài chục cm, có nới đã ở mức +2.60 và +2.70, thậm chí được đề xuất cao hơn.
Diễn biến lũ tác nhân gây ngập sâu tại Q.Ninh Kiều, trung tâm đô thị của thành phố Cần Thơ, được trạm Khí tượng và Thủy văn TP Thơ cho biết, mực nước trên các sông rạch tại Cần Thơ đạt đỉnh + 2,25 m vào 5 giờ 30 ngày 30/9 ( 02/9 AL) vượt báo động 3 là 0,35 m, đến 6 giờ ngày 01/10/2019 (03/9 AL) giảm 2 cm còn + 2,23 m. Dự báo các ngày tới sẽ giả dần, nhưng sẽ vẫn vượt báo động 3, nên tình trạng hết ngập còn phải chờ trong vài ba ngày tiếp theo.
Theo nhận định của trạm trạm Khí tượng và Thủy văn, đây là đợt triều cường cao trong năm nay và cao hơn đỉnh năm 2018 là 0, 02 cm , do cùng lúc địa bàn Cần Thơ bị tác động bởi 03 yếu tố gổm: Thủy triều trên biển Đông dâng cao , lũ trên thượng nguồng sông Mekong đổ về và gió mùa Đông Bắc hoạt động sớm.
Dù có những bất thường về cao độ cũa lũ vượt báo động 3 và cao hơn mức nước lịch sử 2011 , nhưng nếu chiếu theo cốt mặt bằng san lấp ở khu dân cư và cốt cao độ mặt đường giao thong thì đô thị trung tâm của thành phố Cần Thơ không thể ngập phổ biến từ 3,3 đến 0,5 m. có nới ngập sau trên 05 mét như Đường mậu Thân, Nguyễn Văn Cừ , Trần Nam Phú … Trong đó, đường vào hồ Bún Xáng, một công trình có chức năng điều hòa nước mưa và lũ được đầu tư hàng trăm tỷ đồng từ vốn ODA, ngày 28/9, đỉnh lũ mới chạm mức + 2,14m con đường này vừa được tráng nhựa trên dưới 1 tháng đã ngập nặng, những ngày tiếp theo ngâp sâu gần như toàn bộ, nguy cơ hư hại là khó tránh.
Lý giải vì sao đường mới vừa thi công xong và chưa nghiệm thu đã ngập. Ông Huỳnh Thanh Sử Giám đốc Ban Quản lý Dự án ODA Cần Thơ cho biết, đường giao thông nơi đây chỉ thực hiện cao độ 2.2m, để chống lãng phí. Còn để chống ngập theo cao độ thủy văn phải chờ chỉnh ở dự án WB3 trong 3 năm tới (ngăn triều từ cửa các sông rạch cảu nôi đô Cần Thơ) .
Vấn đề đặt ra, dù chỉ làm đường giao thông cao độ 2.2, nhưng mực nước mới ở mức +2.14 đã ngập, liệu có họp lý ? Qua tham khảo một Kỹ sư chuyên ngành về Biến đổi khí hậu nhưng xin không nêu tên nói, chỉ có thể là thiết kế 2.2, nhưng thi công chưa tới. Tương tự, ở những tuyến đường ngập sâu, có những giả thiết là thi công thực tế thấp hơn nhiều so với thiết kế mức 2.50 đến 2.60, để hưởng lợi về khối lượng; hoặc dù thi công đúng cao độ thiết kế, như khi đi vào sử dụng bị sút lún địa chất quá nhanh, vị kỹ sư nói.
Trước những diễn biến ngập lụt ở nội đô Cần Thơ những ngày qua, ngày 30/9, ông Lê Quang Mạnh – Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ đã ký Công văn số 3008 yêu cầu các Sở, ban ngành, UBND các quận, huyện triển khai các giải pháp khẩn cấp chủ động ứng phó với triều cường.Theo đó, để chủ động phòng ngừa, ứng phó với diễn biến của triều cường; đảm bảo an toàn về người, tài sản và đời sống sinh hoạt của nhân dân.
Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ giao Thường trực Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn TP. Cần Thơ (Sở NN&PTNT Thành phố) chủ động làm việc với Đài Khí tượng Thủy văn TP. Cần Thơ về công tác dự báo tình hình khí tượng thủy văn trên sông Hậu, tham mưu UBND TP. Cần Thơ các giải pháp cụ thể để chỉ đạo các Sở, ban ngành thành phố và địa phương có biện pháp ứng phó kịp thời với triều cường, không để bị động; giao Giám đốc Sở Xây dựng tăng cường công tác kiểm tra việc thi công các công trình xây dựng trong đô thị để hạn chế tối đa việc đắp đập ngăn dòng thoát nước làm ảnh hưởng đến việc thoát nước mưa, nước triều của các khu vực xung quanh; đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện duy tu, bảo trì hệ thống thoát nước, vận hành van ngăn triều, hệ thống chiếu sáng, cây xanh, công viên trên địa bàn đô thị.
Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND Cần Thơ còn giao Chủ tịch UBND các quận, huyện tăng cường kiểm tra, rà soát các tuyến bờ bao, đê bao ven sông để kịp thời phát hiện, xử lý các sự cố xảy ra; huy động tối đa các nguồn lực theo phương châm “bốn tại chỗ” để xử lý ngay khi có sự cố xảy ra; đặc biệt, cần tập trung bảo vệ các khu vực trọng điểm, xung yếu như: các cồn, ven sông, ngoài đê, các tuyến đê bao vườn cây ăn trái, khu nuôi thủy sản, khu vực đã và đang có nguy cơ sạt lở… không để xảy ra tình trạng vỡ đê bao./.
Văn Ca
