Đột tử ở người trẻ

160

met-21415-5d3a1Đột tử người trẻ là những trường hợp chết bất ngờ, xảy ra trong vòng 1 giờ khởi phát triệu chứng. Đột tử có thể do nguyên nhân từ tim hoặc không do tim, chẳng hạn như: xuất huyết nội sọ, động kinh, thuyên tắc phổi, hen suyễn,…
Tỉ lệ mắc đột tử ở dân số chung từ 20 – 75 tuổi là 1/1000 người., chiếm khoảng 18,5% các trường hợp tử vong. Ở nhóm 1-40 tuổi, tỉ lệ mắc 1,3-8,5/ 100.000 người/năm. Tỉ lệ mắc đột tử ở vận động viên trẻ hiện nay khoảng 0,4-0,6/ 100.000 người/ năm.

Các nghiên cứu cho thấy, đột tử thường xảy ra:
– Trong hoặc ngay sau khi gắng sức quá mức
– Thường vào buổi chiều và đầu giờ tối
– Có thể trễ hơn, ban đêm hoặc ngay cả khi ngủ

Nguyên nhân:
Bệnh mạch vành do xơ vữa chiếm đa số các trường hợp đột tử ở người trên 40 tuổi, chủ yếu là đàn ông. Ở người trẻ, có nhiều nguyên nhân đột tử khác nhau, trong đó thường gặp nhất là: bệnh cơ tim phì đại (dạng bệnh di truyền trội), bất thường động mạch vành tim, cơ tim dầy, bóc tách động mạch chủ, viêm cơ tim, loạn nhịp tim tiên phát…
Nam giới có khuynh hướng chết đột ngột gấp hai lần phụ nữ. Nguy cơ cao hơn ở người da đen so với người da trắng. Vận động viên bóng rổ dễ bị chấn động tim gây tử vong nhất, tiếp theo là bơi lội, đá banh, chạy băng đồng.

Dấu hiệu báo trước:
– Than phiền bị ngất
– Đau ngực khi hoặc sau hoạt động thể lực
– Hồi hộp
– Tiền sử gia đình đột tử
– Điện tâm đồ bất thường

Đối với những người có nguy cơ đột tử, cần phải được hỏi kỹ tiền sử gia đình: có người thân bị đột tử, bệnh tim trước 50 tuổi, bệnh cơ tim, rối loạn nhịp tim, hội chứng Marfan. Những dấu hiệu của bản thân cũng cần được chú ý như: đau ngực, hồi hộp, ngất, nhịp tim nhanh, khó thở, mệt mỏi, nghe âm thổi ở tim, tăng huyết áp. Các thầy thuốc khi thăm khám cần xem có âm thổi ở tim, loạn nhịp tim, mạch đùi, hội chứng Marfan hay không và nên đo điện tâm đồ cho những đối tượng có nguy cơ. Những người có nguy cơ đột tử kèm với loạn nhịp tim thường phải được đặt máy khử rung cấy vào cơ thể.
Đột tử ở người trẻ là một vấn đề cần được quan tâm. Tuy nhiên, các phương tiện tầm soát bệnh hiện nay còn nhiều hạn chế. Vì vậy, việc phòng ngừa là rất quan trọng.

Ts. Bs ĐÀO THỊ THANH BÌNH