Đình Tam Thôn: Chốn thôn quê yên ả và thanh bình

Tôi và bố tôi từ Sài Gòn sau bao năm trở về thăm lại làng quê. Làng tôi cách Hà Nội chẳng bao xa. Từ sân bay Nội Bài đi về phía Tỉnh Bắc Ninh chừng chưa đầy 50km đến cầu Bình Than, qua cầu rẽ phải đi dọc trên bờ đê thêm một đoạn là đến. Làng tôi có tên rất mộc mạc : làng Triện Chung ( Thôn Bảo Ngọc – Xã Thái Bảo – Huyện Gia Bình – Tỉnh Bắc Ninh). Triện Chung làng tôi có mái đình Tam Thôn gắn liền tuổi thơ tôi. Dọc đường đi về làng thấp thoáng nhiều ngôi nhà có vườn và tre xanh rợp bóng hiền hòa, những cánh đồng lúa xanh mướt mát dịu dạt dào hương lúa.
Cảnh sắc làng tôi yên ả và thanh bình, thi thoảng những cơn gió đồng nội mơn man làm dịu những toan tính thường ngày nơi phố thị.
Người dân làng tôi sống thật thà chất phác, quanh năm lam lũ với ruộng đồng, yêu những nếp sống bình dị, hài hòa. Người dân làng sống gần gũi nhau từ trong tiềm thức văn hóa, nhà này với nhà kia cách nhau chỉ một rặng tre, bờ rào hay bức tường thấp ngó qua ngó lại thấy nhau. Đêm hôm tối lửa tắt đèn gọi một tiếng là cả làng cả xóm xúm cùng nhau chung vai đấu cật, chia buồn sẻ vui.
Người dân làng tôi còn lưu giữ những nét mộc mạc xa xưa với nhiều nét sinh hoạt bình dân đặc trưng của một vùng quê Bắc Bộ.
Như nhiều làng quê khác, làng tôi cũng có chùa, miếu để thờ Phật, thờ thần, bốn mùa tám tiết dân làng đều dâng hương cúng lễ. Đình làng là nơi thờ vị thần có công lớn đối với địa phương, nằm ở giữa làng hoặc đầu làng. Đình Tam Thôn nằm ngay đầu làng như một biểu tượng cổ kính và linh thiêng che chở dân làng quanh năm bình an.

Xa quê lâu tôi chẳng còn nhớ đình làng mình thờ vị thần nào, như một đứa trẻ tôi liền hỏi bố tôi và được bố trả lời: Đình Tam Thôn làng mình thờ ba vị tướng tài của triều đình và có công khai hoang ra vùng đất này, và mọi người trong làng hay gọi là ba ông Triện cai quản ba thôn nên Đình mới có tên gọi là Đình Tam Thôn.

Đình Tam Thôn làng tôi có dáng dấp mềm mại nên thơ, bốn mùa là chỗ dừng chân cho những thợ cày thợ cấy, những cô dì buôn thúng bán mẹt nghỉ ngơi qua cơn nắng gắt trưa hè hay những cơn mưa xối xả bất chợt.
Đình Tam Thôn linh thiêng cổ kính là thế như cánh tay dang rộng che chở cho người dân của làng mà Đình còn che chở cho cả những đàn cò với hàng nghìn con kéo nhau về sau ngày dài mệt mỏi kiếm ăn để  về tìm chốn bình yên.
Thời gian gần đây cứ mỗi buổi chiều khi mặt trời dần xuống bóng từng đàn cò lũ lượt kéo nhau về dưới mái đình tìm chỗ nghỉ ngơi. Chẳng vì thế mà đình Tam Thôn làng tôi lại cứ như một khu sinh thái thu nhỏ. Dân làng tôi thích lắm và lại càng ý thức hơn nữa để tạo điều kiện cho đàn cò bay về nghỉ ngơi dưới mái đình. Thế mới nói nhờ những đàn cò về dưới mái đình mà các cụ già và cháu nhỏ chiều chiều lại tranh thủ ra đình ngắm những đàn cò tìm về chốn yên bình với mái đình Tam Thôn.
Trên con đường về  làng quê, đình làng hiện ra xa xa mờ ảo trong làn sương khói dưới những tán cây cổ thụ. Hình ảnh đó gợi trong lòng kẻ tha hương nỗi rộn ràng náo nức, cho ai dù ở bốn phương trời, nhớ về quê cũ vẫn mong được ngắm nhìn làng quê trong buổi chiều hôm với những cánh cò vội vã bay về tổ ấm.

NGÔ ĐÌNH THẮNG