Một yếu tố quan trọng trong nỗ lực miễn dịch cộng đồng chống lại virus SARS-CoV-2 liên quan đến thắc mắc liệu tác dụng bảo vệ của vaccine trong cơ thể chúng ta sẽ kéo dài trong thời gian bao lâu.
Nếu như vaccine có thể hoạt động hiệu quả trong một thời gian dài, điều này đồng nghĩa với việc tỷ lệ dân số được bảo vệ tối ưu là rất đáng kể, giúp ngăn chặn sự phát triển của virus, thậm chí có thể hoàn toàn loại bỏ được đại dịch này.
Dù chiến dịch tiêm chủng vaccine được triển khai với khuyến cáo liệu trình phù hợp là 2 mũi, tuy nhiên ngày càng nhiều người có xu hướng chú ý vào các mũi tiêm tăng cường với mục đích tăng cường khả năng miễn dịch phòng trường hợp tác dụng của các mũi trước dần suy yếu. Nhưng liệu có cần thiết cho việc sử dụng mũi tiêm thứ 3? Và nếu thật sự cần thiết, vậy thời điểm nào là thích hợp?
Khả năng miễn dịch sau khi nhiễm Covid-19
Sự hiện diện của các kháng thể chống lại virus SARS-CoV-2 được dùng như thước đo chỉ số miễn dịch với chỉ số càng cao thể hiện khả năng bảo vệ càng tốt. Khi các kháng thể giảm xuống ngưỡng cụ thể hoặc mất đi, chúng ta sẽ phải đối mặt với nguy cơ tái nhiễm virus.
Ban đầu, các nhà khoa học đã quan sát thấy rằng mức độ kháng thể ở người bị giảm đi nhanh chóng sau quá trình phục hồi do virus Covid-19 gây nên. Tuy nhiên gần đây, những dấu hiệu tích cực về khả năng miễn dịch lâu dài đã được ghi nhận qua phát hiện các tế bào sinh kháng thể trong tủy xương có thể kéo dài từ 07 đến 08 tháng sau khi nhiễm Covid-19, hay bằng chứng về các tế bào T có thể duy trì miễn dịch trong vòng hơn 06 tháng sau khi nhiễm bệnh.
Một nghiên cứu với hơn 9000 bệnh nhân đã phục hồi sau mắc Covid-19 ở Mỹ tính đến tháng 11 năm 2020 cho thấy tỷ lệ tái nhiễm chỉ đạt mức 0.7%. Những phát hiện này càng bổ sung căn cứ cho các nghiên cứu thừa nhận việc tái nhiễm sau nhiễm Covid-19 là hiếm thấy, ít nhất là trong thời gian ngắn.
Thời gian kéo dài miễn dịch của vaccine
Có hai loại vaccine ngừa Covid-19 được triển khai chủ yếu ở Australia và đa số các nước phương Tây.
Các loại vaccine do AstraZeneca và Johnson & Johnson sản xuất sử dụng virus Adeno để điều khiển hệ thống miễn dịch phản ứng với virus SARS-CoV-2. Trong khi đó, các loại vaccine được Pfizer và Moderna sản xuất dựa trên công nghệ sử dụng mRNA cung cấp các tế bào sản sinh protein, hướng dẫn hệ thống miễn dịch nhận biết được virus Corona và chống lại Covid-19 khi gặp phải.
Các nghiên cứu ban đầu cho thấy hiệu quả của các vaccine duy trì trong một đến hai tháng, tuy nhiên việc xác định thời gian bảo vệ và câu hỏi liệu có cần bổ sung mũi tiêm tăng cường vẫn cần thêm thời gian để đánh giá.
Dẫu vậy, trong một nghiên cứu về một loại vaccine tương tự vaccine AstraZeneca chống lại một loại virus Corona liên quan cho thấy mức độ kháng thể ổn định trong vòng 12 tháng, điều này mang lại những hy vọng về sự bảo vệ lâu dài chống lại các virus Corona tương tự.
Thực tế hiện tại
Hãng dược phẩm Pfizer đã báo cáo những kết quả tích cực về các thử nghiệm liều tiêm bổ sung thứ ba và đang nỗ lực đạt được sự thông qua mũi tiêm tăng cường từ Cơ quan quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ.
Trong khi đó, Mỹ cũng đã thông báo về việc bắt đầu phân phối mũi tiêm thứ 3 vào tháng tới cho người đã tiêm vaccine mRNA vào 8 tháng trước trở lên. Ở một số quốc gia, như Israel, cũng đã bắt đầu triển khai các mũi bổ sung. Động thái đẩy mạnh liều tiêm thứ ba ở các quốc gia có thu nhập cao đã dấy lên những lo ngại về vấn đề đạo đức khi vẫn còn nhiều người trên thế giới chưa được tiếp cận mũi tiêm thứ nhất hay thứ hai.
Tuy vậy, nhiều quốc gia đã được cho phép sử dụng mũi tiêm bổ sung cho nhóm người có nguy cơ cao là người lớn tuổi và những người có hệ miễn dịch bị tổn thương để đối phó với sự gia tăng của biến thể Delta.
Ở Australia, chương trình tăng cường mũi tiêm có khả năng nằm trong kế hoạch tương lai, tuy nhiên với những vấn đề xoay quanh nguồn cung hiện nay, một tương lai gần cho việc tổ chức chương trình là khó có thể xảy ra.
Dịch: Mỹ Nhung
