Bạn đọc phản ánh nhiều khu công nghiệp ở thành phố Cần Thơ mở ra đã lâu nhưng vẫn hoang vắng, thiếu điện nên tối tăm, đường đi lầy lội. Một số doanh nghiệp đã xây dựng cơ sở sản xuất bên trong và người dân sống xung quanh gặp nhiều khó khăn, nhất là trong tình hình phòng chống đại dịch phức tạp hiện nay. Điển hình như Khu công nghiệp Hưng Phú 1, Hưng Phú 2A, Hưng Phú 2B, Thốt Nốt giai đoạn 1.
Quá nhiều thay đổi
Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ cho biết, các khu công nghiệp do UBND thành phố Cần Thơ thành lập và điều chỉnh. Trong gần 20 năm qua, có rất nhiều điều chỉnh cả về diện tích và chủ đầu tư.
Khu công nghiệp Hưng Phú 1 thành lập năm 2005 với 350 ha, giao Công ty Cổ phần Khu công nghiệp Sài Gòn – Cần Thơ làm chủ đầu tư. Năm 2006 điều chỉnh xuống 266 ha. Năm 2013, thu hồi chủ trương đầu tư của Công ty Cổ phần Khu công nghiệp Sài Gòn – Cần Thơ với 121,4 ha để ra hình thành Khu công nghiệp Hưng Phú 1 Cụm A và năm 2015, giao cho Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Cần Thơ (CADIF) làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng. Phần còn lại là Khu công nghiệp Hưng Phú 1 Cụm B, năm 2017 và 2018, tiếp tục thu hồi chủ trương đầu tư của Công ty Cổ phần Khu công nghiệp Sài Gòn – Cần Thơ nhiều diện tích nữa.
Hiện trạng Khu công nghiệp Hưng Phú 1: Cụm A với 121,4 ha do CADIF làm chủ đầu tư; Cụm B với 21,6 ha do Công ty Cổ phần Khu công nghiệp Sài Gòn – Cần Thơ làm chủ đầu tư, diện tích còn lại chưa có chủ đầu tư.
Khu công nghiệp Hưng Phú 2A thành lập năm 2009 với 134 ha do Công ty Vật liệu xây dựng và Xây lắp Thương mại (BMC) làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, có 3 doanh nghiệp đã hình thành trước là Công ty Cổ phần dầu khí Mekong, Công ty TNHH Lọc hóa Dầu Nam Việt và Công ty TNHH Cấp thoát nước Cần Thơ quản lý 38,4 ha. Như vậy, chỉ còn 95,6 ha do BMC làm chủ đầu tư. Năm 2018, thu hồi chủ trương đầu tư 60 ha do BMC làm chủ đầu tư (phần này chưa giải phóng mặt bằng).
Hiện trạng Khu công nghiệp Hưng Phú 2A: Trên 38,4 ha có 3 doanh nghiệp đang hoạt động là Công ty Cổ phần dầu khí Mekong, Công ty TNHH Lọc hóa Dầu Nam Việt và Công ty TNHH Cấp thoát nước Cần Thơ. Diện tích 35,8 ha do BMC làm chủ đầu tư; còn khoảng 60 ha chưa có chủ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và Công ty Cổ phần Dầu khí Đông Phương đang làm thủ tục xin chủ trương đầu tư diện tích này.
Khu công nghiệp Hưng Phú 2B thành lập năm 2009 với 67 ha do Công ty Xây dựng Hạ tầng Khu công nghiệp Cần Thơ làm chủ đầu tư. Năm 2013, thu hồi chủ trương đầu tư với Công ty Xây dựng Hạ tầng Khu công nghiệp Cần Thơ để năm 2014 giao Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Đông Tiến làm chủ đầu tư rồi năm 2015, lại thu hồi với Đông Tiến.
Hiện trạng Khu công nghiệp Hưng Phú 2B không có chủ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, đã có một số doanh nghiệp hoạt động: Năm 2016, giao 65 ha cho Công ty Tea Kwang Industrial Co.Ltd xây Nhà máy sản xuất bán thành phẩm đế giầy thể thao; giao 2,5 ha cho Công ty Cổ phần Đóng mới và sửa chữa phương tiện thủy; còn 2,5 ha chưa có chủ đầu tư.
Khu công nghiệp Thốt Nốt giai đoạn 1, tiền thân là cụm tiểu thủ công nghiệp được thành lập năm 2005 với 52,39 ha. Năm 2008, giao Trung tâm Xây dựng Hạ tầng Khu công nghiệp Thốt Nốt làm chủ đầu tư 46 ha nhưng thiếu vốn giải phóng mặt bằng nên ì ạch. Cũng năm 2008, Thủ tướng Chính phủ cho phép thành phố Cần Thơ quy hoạch Khu công nghiệp Thốt Nốt 600 ha. Trên cơ sở đó, năm 2009, Khu công nghiệp Thốt Nốt giai đoạn 1 ra đời với diện tích 104,3 ha. Chủ đầu tư là Trung tâm Xây dựng Hạ tầng Khu công nghiệp Thốt Nốt thiếu vốn, nợ thuế cho nên năm 2018, có chủ trương giao cho Công ty Cổ phần thủy sản NTSF làm chủ đầu tư phần đất còn lại. Hiện ở đây có hai doanh nghiệp đầu tư cơ sở hạ tầng và đều chưa hoàn thành, lại vướng nhiều thủ tục pháp lý rắc rối.
Các kiến nghị
Ông Võ Quốc Hùng, Phó ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ cho biết trong Báo cáo số 185/BC-BQL ngày 4/3/2021, để thúc đẩy đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp phải giải quyết rất nhiều vấn đề, kể cả thủ tục pháp lý. Chẳng hạn với Khu công nghiệp Hưng Phú 2A, đang hướng dẫn Công ty Cổ phần Dầu khí Đông Phương hoàn thiện các thủ tục để trình Bộ KH&ĐT thẩm định, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư dự án phát triển kết cấu hạ tầng đối với phần diện tích thu hồi lại từ BMC (khoảng 60 ha). Sau khi Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ sẽ trình UBND thành phố điều chỉnh quyết định thành lập Khu công nghiệp Hưng Phú 2A.
Khu công nghiệp Hưng Phú 2B không có chủ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phải xin ý kiến hướng dẫn của Bộ KH&ĐT. Sau đó, Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ sẽ tham mưu UBND thành phố điều chỉnh cơ sở pháp lý.
Còn với Khu công nghiệp Hưng Phú 1 Cụm A do CADIF làm chủ đầu tư, theo ông Hùng, cũng rắc rối về pháp lý. Do CADIF được giao làm chủ đầu tư năm 2015 nhưng lúc đó CADIF chưa thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đầu tư dự án phát triển kết cấu hạ tầng khu công nghiệp theo quy định của Luật Đầu tư năm 2005, từ năm 2020 việc cấp Giấy này phải trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định. Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ kiến nghị, CADIF thực hiện các thủ tục bổ sung Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư dự án phát triển kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Hưng Phú 1 Cụm A theo quy định của Luật Đầu tư năm 2020.
Tuy nhiên, CADIF lại cho rằng, Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ chưa hiểu đầy đủ thực tế. Đó là Quyết định thành lập CADIF ngày 2/4/2009 đã có chức năng “Đầu tư, bao gồm đầu tư trực tiếp vào các dự án; cho vay đầu tư; góp vốn thành lập doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội”.
Danh mục đầu tư kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội, Nghị quyết số 07/NQ-HĐND ngày 5/7/2013 của HĐND thành phố Cần Thơ đã xác định cụ thể, trong đó có: “Đầu tư các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng của Khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao”.
Quyết định của UBND Cần Thơ số 1173/QĐ-UBND, ngày 17/4/2015 phê duyệt chủ trương đầu tư dự án xây dựng Khu công nghiệp Hưng Phú 1 (Cụm A) do CADIF đầu tư ghi rõ: “CADIF là chủ đầu tư trực tiếp đầu tư xây dựng khai thác Khu công nghiệp Hưng Phú I Cụm A. Mục tiêu đầu tư: đầu tư, kinh doanh, khai thác kết cấu hạ tầng kỹ thuật”. Công văn số 584/HĐXD-QLDA ngày 1/72016 của Cục Quản lý hoạt động xây dựng (Bộ Xây dựng) thông báo kết quả thẩm định thiết kế cơ sở dự án đầu tư xây dựng Khu công nghiệp Hưng Phú 1 Cụm A là đủ điều kiện giao cho CADIF làm chủ đầu tư.
Ngày 30/9/2019, Quyết định số 2324/QĐ-UBND của UBND thành phố Cần Thơ ban hành danh mục các lĩnh vực đầu tư kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội ưu tiên phát triển của thành phố tiếp tục xác định “Đầu tư các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng của Khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao”.
Giám đốc CADIF Lê Văn Thống nhấn mạnh thêm: “CADIF có chức năng tạo đất sạch trong quy hoạch khu công nghiệp để mời gọi các nhà đầu tư khác vào; ở đây gần cảng Cái Cui nên đang mở hướng làm khu Logistic cho cả vùng đồng bằng”.
SÁU NGHỆ
