Trước nhu cầu cung cấp vaccine cấp bách để nhanh chóng triển khai chiến dịch tiêm chủng phòng ngừa COVID-19 trên cả nước, Bộ Y tế đã phê duyệt có điều kiện 6 loại vaccine phòng COVID-19 được cấp phép sử dụng tại Việt Nam.
Vaccine COVID-19 AstraZeneca
AstraZeneca là loại vaccine phòng SARS-CoV-2 được sản xuất tại Vương quốc Anh. Dựa trên kết quả nghiên cứu lâm sàng, vaccine này có hiệu quả lên đến hơn 89%. Vaccine COVID-19 của Astrazeneca chứa một loại virus gây cảm lạnh thông thường đã được biến đổi gen, giúp cho hệ miễn dịch của người được được tiêm chủng có khả năng nhận biết và tiêu diệt virus Corona (SARS-COV-2).
Tại Việt Nam, vaccine này chiếm phần lớn số lượng so với các loại vaccine khác, AstraZeneca được chỉ định tiêm phòng 0,5ml/mũi cho những người từ 18 tuổi trở lên, lịch tiêm gồm 2 mũi cách nhau từ 8 đến 12 tuần.
Vaccine Pfizer/BioNTech ( Vaccine mRNA)
Vaccine phòng Covid-19 Pfizer/BioNTech là sản phẩm của Tập đoàn dược phẩm Pfizer, New York (Mỹ) và Công ty công nghệ sinh học BioNTech ở Mainz (Đức) hợp tác phát triển. Vaccine Pfizer ứng dụng công nghệ vật liệu di truyền, sử dụng mRNA làm mồi nhử hướng dẫn hệ miễn dịch chống lại mầm bệnh, bằng cách kích thích các tế bào trong cơ thể người tạo ra protein virus. Khi hệ miễn dịch của cơ thể tiếp xúc với protein sẽ sinh ra kháng thể chống lại, từ đó các tế bào miễn dịch nhận biết được virus SARS-CoV-2 và chống lại Covid-19 hiệu quả.
Theo kết quả nghiên cứu, vaccine Pfizer/BioNTech mang lại hiệu quả bảo vệ lên đến 95% và không để lại tác dụng phụ nghiêm trọng nào. Hãng vaccine này được chỉ định phòng ngừa Covid-19 cho những người từ 16 tuổi trở lên và đã bắt đầu thử nghiệm mức độ hiệu quả của vaccine với trẻ em dưới 12 tuổi. Vaccine Pfizer được chỉ định tiêm bắp 0,3ml/mũi với phác đồ tiêm gồm 2 mũi, khoảng cách giữa hai mũi từ 3 đến 4 tuần.
Moderna Covid Vaccine
Ngày 30/04/2021, WHO phê duyệt sử dụng khẩn cấp vaccine Moderna của Mỹ, bảo chứng vaccine này an toàn và hiệu quả. Đây là loại vaccine phòng Covid-19 được sản xuất theo công nghệ mới sử dụng vật chất di truyền RNA cho hiệu quả phòng bệnh lên tới 94.1%, ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm, giảm tỷ lệ nhập viện và tử vong do bệnh. Mặc dù vậy, theo FDA, vaccine ít hiệu quả hơn ở người lớn tuổi, độ bảo vệ sẽ giảm xuống còn 86.4%
Tương tự cơ chế của vaccine Pfizer, vaccine Moderna ứng dụng công nghệ dùng vật liệu di truyền (nucleic acid) gọi là mã RNA thông tin (mRNA). Khi vaccine tạo ra protein virus trực tiếp trong cơ thể có thể sản sinh các kháng thể mạnh mẽ có khả năng vô hiệu hóa virus
Vaccine phòng Covid-19 của Moderna được sử dụng ở người từ 18 tuổi trở lên. Phác đồ tiêm gồm 2 mũi/người với liều 0.5ml, khoảng cách giữa hai mũi là 28 ngày.
Vaccine Gam-COVID-Vac ( Sputnik V)
Vaccine Gam-COVID-Vac do Viện Nghiên cứu Gamaleya, Nga sản xuất đã được cấp phép sử dụng tại 70 quốc gia, vùng lãnh thổ. Vaccine Sputnik V được phát triển dựa trên công nghệ vector adenovirus, các nhà khoa học Nga đã đưa ra một ý tưởng đột phá là sử dụng hai loại vector adenovirus khác nhau (rAd26 và rAd5) cho lần tiêm chủng thứ nhất và thứ hai. Người sử dụng vaccine Sputnik V sẽ phải tiêm 2 mũi cách nhau 21 ngày và sử dụng hai loại vector khác nhau là rAd5 và rAd26 Bằng cách này, chúng sẽ “đánh lừa” cơ thể, kích thích miễn dịch đối với vector đầu tiên và tăng hiệu quả của vaccine với mũi thứ hai sử dụng vector khác, dữ liệu phân tích cho thấy khả năng hiệu quả của vaccine lên đến 91,6%. Việc tiêm phòng chỉ áp dụng cho người đủ 18 tuổi trở lên.
Vaccine Vero Cell
Vaccine Vero Cell là loại vaccine do Trung Quốc sản xuất, được cấp phép sử dụng tại 64 quốc gia, vùng lãnh thổ và đã được Tổ chức Y tế thế giới đưa vào danh sách sử dụng khẩn cấp. Ngày 7/5/2021, vaccine Sinopharm được WHO đưa vào danh sách sử dụng khẩn cấp với hiệu quả bảo vệ lên đến 78.2%. Vaccine Sinopharm của Trung Quốc được phát triển theo cách truyền thống hơn so với một số loại vaccine phòng Covid-19 khác. Đây là vaccine bất hoạt sử dụng các phần tử virus bất hoạt nhằm mục đích kích thích hệ thống miễn dịch sinh ra kháng thể.
Vaccine Sinopharm được dùng dưới dạng tiêm bắp, với liều lượng mỗi liều là 0,5 ml, với phác đồ 2 liều tiêm và được khuyến cáo chỉ dành cho nhóm đối tượng từ 18 tuổi trở lên.
Janssen Covid-19 Vaccine
Janssen Covid-19 Vaccine là sản phẩm của Janssen Pharmaceutica NV (Bỉ) và Janssen Biologics B.V (Hà Lan) sản xuất. Vaccine được bào chế dưới dạng hỗn dịch tiêm, mỗi liều 0,5ml chứa Adenovirus chủng 26 được mã hóa glycoprotein cầu gai của SARS-CoV-2 (Ad26.COV2-S), lượng không nhỏ hơn 8,92 log10 đơn vị nhiễm khuẩn (Inf.U). Bộ Y tế cho biết có 9 điều kiện đi kèm khi việc phê duyệt khẩn cấp loại vaccine này. Cho tới thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa tiếp nhận vaccine Janssen.
Việc cấp phép khẩn cấp cho một loại vaccine Covid-19 mang ý nghĩa quan trọng và cần thiết trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 có nhiều diễn biến phức tạp. Do đó, tất cả các loại vaccine khi đưa vào sử dụng khẩn cấp tại Việt Nam đều phải tuân thủ quy trình thử nghiệm lâm sàng gồm 3 giai đoạn trên nguyên tắc đảm bảo được 3 yếu tố: an toàn, sinh miễn dịch và hiệu quả bảo vệ.
Mỹ Nhung
