Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh: Bài học từ Rạng Đông

27

Gần 20 năm gắn bó với Công ty CP Bóng đèn phích nước Rạng Đông, tôi đã quá quen thuộc với bài phát biểu của Tổng giám đốc Nguyễn Đoàn Thăng trong những ngày lễ báo công với Bác, bao giờ cũng mở đầu bằng bài kể về Bác Hồ về thăm nhà máy ngày 28/4/1964.
Vài năm đầu, tôi coi đó là một sự nhàm chán, có vẻ như hơi hình thức, nhưng càng về sau, càng chứng kiến những bước đi vững chắc của Rạng Đông, tôi càng thấy con đường mà Rạng Đông đang đi thực sự đúng đắn, thể hiện một tầm nhìn rất xa của đội ngũ lãnh đạo Công ty. Những gì họ đã và đang làm khi gắn thương hiệu Rạng Đông với danh hiệu “Anh hùng và có Bác Hồ” đã được nâng lên tầm nghệ thuật quản trị doanh nghiệp. Và xuyên suốt sự điều hành của doanh nghiệp này là sự chiêm nghiệm và làm theo những lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại – dù đã trải qua hơn nửa thế kỷ vẫn chưa bao giờ cũ – theo cách luôn luôn đổi mới và sáng tạo.
Và tôi, mỗi năm, khi được cầm nén hương hòa vào dòng người, kính cẩn trước tượng đài của Bác trong khuôn viên rợp mát của Rạng Đông đã không còn thấy nhàm chán nữa mà thấy rất vui, bởi Rạng Đông vẫn không ngừng vươn lên, đứng vững và phát triển ổn định trong cơ chế thị trường cạnh tranh khốc liệt và bởi nét văn hóa tâm linh của người Rạng Đông đã được cả Công ty này vun đắp và gìn giữ cho những thế hệ sau.

Sản xuất đèn LED tại Công ty CP Bóng đèn phích nước Rạng Đông.
Sản xuất đèn LED tại Công ty CP Bóng đèn phích nước Rạng Đông.

Bài học “Thi đua là yêu nước, yêu nước phải thi đua”
Trong buổi làm việc gần đây nhất, Tổng giám đốc Công ty Nguyễn Đoàn Thăng cho biết, Công ty tự hào vì đã 27 năm liên tục giữ vững nhịp tăng trưởng về doanh thu năm sau cao hơn năm trước, từ 7,37 tỉ đồng năm 1990 lên 2.939 tỉ đồng năm 2016, lợi nhuận thực hiện 188,9 tỷ đồng, thu nhập bình quân người lao động đạt 12 triệu/người/tháng, trả cổ tức tới 40% bằng tiền mặt. Trong 9 tháng đầu năm 2017 doanh thu của công ty đạt 2113.2 tỷ đồng, lợi nhuận thực hiện 176,5 tỷ đồng ( tăng 35,4% so với 2016), kế hoạch trả cổ tức tới 50% bằng tiền mặt. Năm 2017 hứa hẹn một năm thành công rực rỡ.
Không phải tự nhiên mà Rạng Đông có được thành tích này, khi mà nhiều doanh nghiệp cùng thời có nền tảng khá hơn lại dần thui chột. Đó là cả một quá trình giáo dục chính trị tư tưởng theo kiểu “mưa dầm thấm đất”. Mỗi người công nhân của Rạng Đông là phải biết về câu chuyện Bác đã về thăm như thế nào, tại sao Bác phải về thăm và về thăm Bác dặn những gì, mình cần làm gì để không phụ lòng mong mỏi của Bác. Và mỗi người đảng viên phải là những người tiên phong, mỗi đoàn viên phải là những thanh niên xung kích. Tất cả vì một mục đích phát huy nội lực, khơi dậy sức sáng tạo của toàn thể CBCNV, tạo nên sức mạnh của một khối đoàn kết mà “Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền. Đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên”.
Hơn 20 năm qua, Rạng Đông bền bỉ với phong trào thi đua làm theo lời Bác. Bác đã dạy “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Và những người thi đua là những người yêu nước nhất”. Vì thế, mỗi năm, Rạng Đông lại phát động thi đua lập thành tích báo công với Bác vào ngày truyền thống Bác về thăm 28/4 hàng năm.
Tuy vậy, sau hơn 20 năm phát động thi đua “Rạng Đông làm theo lời Bác”, mặc dù đã gặt hái được rất nhiều thành công, nhưng đội ngũ lãnh đạo Công ty cũng cảm nhận được sức ỳ của bộ máy, bởi phong trào thi đua đã đi theo lối mòn. Lại chiêm nghiệm từ lời dạy của Bác “mức thi đua phải tiến dần và tiến mãi mãi”, sự thi đua và sức sáng tạo là không giới hạn, cho nên nó không thể dừng lại. Ông Thăng đã truyền tải đến hàng ngàn CBCNV của mình thông điệp: “Vận mệnh của ta nằm trong tay ta, số phận của ta là do ta quyết định. Nếu dừng lại và bằng lòng với những gì mình có, nghĩa là ta đã tự đào huyệt chôn mình, bởi xung quanh ta, xã hội vận động không ngừng, nếu ta không cố gắng ta sẽ tụt hậu và tự bị đào thải”. Và những đợt thi đua lại tiếp tục nhưng theo hình thức mới, đó là, mỗi năm lại có thêm hai đợt cao trào thi đua “Hội thao diễn kỹ thuật và bình chọn lao động giỏi” vào ngày 10/10 kỷ niệm giải phóng Thủ đô và ngày 28/4 là ngày báo công dâng Bác. Sang năm mới 2018, Công ty tiếp tục đổi mới phong trào thi đua bằng những định mức mới, những cách thức thưởng mới. Với một cơ chế khuyến khích hợp lý, Công ty đã khiến cho mỗi người lao động ở Rạng Đông đều luôn mong muốn đóng góp ý tưởng sáng tạo, góp phần vào sự phát triển của Công ty, đồng thời nâng cao thu nhập cho bản thân. Công ty luôn đánh giá cao sự chủ động của mỗi người công nhân, thay vì làm việc như một cái máy được lập trình sẵn, không có sự đổi mới.
Nhờ thế, dù trong gần 60 năm qua, nền kinh tế đất nước đã trải qua bao nhiêu biến cố, với hai đợt khủng hoảng kinh tế vào năm 1997 và năm 2008, nhưng “cỗ xe tăng” Bóng đèn phích nước Rạng Đông với những tinh thần thép chưa bao giờ chậm nhịp, đều đặn mỗi năm hai con số tăng trưởng về doanh thu. Với vốn điều lệ chỉ 115 tỷ, vốn chủ sở hữu trên 500 tỷ, từ năm 2012 trở lại đâyRạng Đông luôn được Tổ chức báo cáo xếp hạng Việt Nam Report xếp trong TOP 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam; TOP 50 Công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam do Forbes Việt Nam bình chọn; Liên tục 21 năm được người tiêu dùng bình chọn Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao. Liên tục từ năm 2005 được Thủ tướng Chính phủ tặng Cờ thi đua hoàn thành xuất sắc, toàn diện nhiệm vụ SXKD dẫn đầu ngành Công thương. Rạng Đông được Chủ tịch nước tặng Huân chương Độc lập hạng nhất ( lần 2) do đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác, góp phần vào sự nghiệp xây dựng CNXH và Bảo vệ Tổ Quốc, cùng rất nhiều các danh hiệu giải thưởng cao quí khác.
Bài học “lấy dân làm gốc”
Bác dạy “Dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được. Dân chúng không ủng hộ, việc gì làm cũng không nên… Do vậy, chúng ta phải học dân chúng, phải hỏi dân chúng, phải hiểu dân chúng. Mà muốn hiểu biết, học hỏi dân chúng thì ắt phải có nhiệt thành, có quyết tâm, phải khiêm tốn, phải chịu khó” Điều đó, Tổng giám đốc Nguyễn Đoàn Thăng cũng đã và đang làm. Hơn 30 năm làm Tổng giám đốc, ngày đầu năm mới nào ông cũng đến Công ty từ 3 giờ sáng để kiểm tra sản xuất, rồi đứng ở cổng, bắt tay, chúc mừng năm mới từng người một, CBCNV ai mà không cảm động bởi tấm chân tình ấy. Nhiều người bảo làm thế là mỵ dân. Nhưng mỵ dân mà được hơn 30 năm thì đã lên tầm nghệ thuật – nghệ thuật của nhà lãnh đạo có tầm và có tâm, như lời của nhà văn Bắc Sơn khi viết về ông.
Nhưng bất kỳ cái gì cuối cùng cũng qui về kết quả. Doanh số, lợi nhuận Công ty tăng trưởng không ngừng, thu nhập của người lao động cũng tăng không ngừng. Điều đó, người lao động là những người thấy rõ nhất. Hiệu quả nó ở chỗ ấy. Và nếu mỵ dân mà được như thế, cũng nên có thêm nhiều người lãnh đạo mỵ dân.
Trong bài học dùng người, Rạng Đông cũng có nhiều sáng tạo. Khi Công ty đứng trước bờ vực phá sản, phải tái cơ cấu, “người ở, người về” theo Quyết định 176/QĐ-CP cho gọn biên chế, thì ngoài chế độ của nhà nước, người ở lại góp thêm ít tiền chia sẻ với người về. Rồi khi Công ty bắt đầu đầu tư hiện đại hóa dây chuyền, bài toán đầu tư được lãnh đạo Công ty vạch ra rất rõ ràng. Thế là, CBCNV đồng lòng nhất trí cho Công ty vay tiền thưởng tháng lương thứ 13 hơn 10 năm liền để đầu tư hiện đại hóa nhà máy. Dây chuyền sản xuất sinh lời, Công ty trả lãi cao hơn nhiều so với lãi suất tiền gửi ngân hàng. Tiền sinh sôi, tiền sinh lợi nhuận. Bài toán có hiệu quả, cả Công ty và người lao động đều có lãi, đó là thành công của người lãnh đạo. Nhờ đó, đến khi cổ phần hóa, riêng tiền thưởng CBCNV cho Công ty vay bình quân đã tới 40 triệu đồng/người, 96% CBCNV có tiền mua cổ phiếu ưu đãi, chiếm 40,2% cổ phần.
Nhưng, khi giá cổ phiếu lên, hầu hết CBCNV đã bán, chỉ có Ban lãnh đạo thì Đảng ủy quyết không được bán nên giữ lại được 10,5%. Có nghĩa là công nhân đang từ vai trò người làm chủ đã biến thành người làm thuê. “Công ty của mình, mình mất bao công sức để gây dựng, rồi giờ đây thuộc về người ngoài. Đau lắm” – ông Thăng tâm sự. Đó là nỗi niềm đau đáu của Ban lãnh đạo Công ty, để rồi những người đứng đầu lại một lần nữa tính toán, tìm giải pháp để thế hệ đi sau được thực sự làm chủ, tìm mọi cách để Công đoàn Công ty mua lại được tổng số 39,5% cổ phiếu, Công đoàn quản lý và người được lợi là công nhân lao động vì lợi tức từ số cổ phiếu này hoàn toàn dành cho họ. Không chỉ có vậy, lo lắng cho một tương lai xa hơn, ông Thăng cho biết, theo kế hoạch, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) tiếp tục thoái hết 20,6% vốn Nhà nước tại Rạng Đông. Nguyện vọng của Công ty là muốn Công đoàn Công ty được mua số cổ phiếu này, để Công đoàn có chân trong Hội đồng quản trị, quản lý phần vốn của người lao động. Đây là hình thức vốn của tập thể, không có bất kỳ cá nhân nào đứng tên, mục đích là giữ cho người lao động được làm chủ, tránh hiện tượng đi làm thuê, không được chủ động trong các định hướng chiến lược, cũng như phân phối lợi nhuận… Đề nghị này được lãnh đạo Tổng LĐLĐ Việt Nam hứa sẽ lưu tâm hỗ trợ vì đây là nguyện vọng rất chính đáng vì người lao động.
Bài học về sự khác biệt
Coi trọng công tác cải tiến, nâng cao năng suất, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “công nhân ta thi đua cải tiến tổ chức, cải tiến kỹ thuật để rút ngắn thời gian sản xuất và cố gắng làm hàng cho tốt để bán ra được nhanh thì sẽ trở thành những người tướng giỏi về mặt này…”. Thực hiện lời dạy của Bác, Rạng Đông đặt chiến lược phát triển theo hướng “làm hàng kỹ, không làm hàng chợ” để tạo sự khác biệt. Mỗi người lao động của Rạng Đông đều được coi là một chiến sĩ trên mặt trận sản xuất và mỗi chiến sĩ ấy đều có thể trở thành tướng giỏi nếu biết tạo ra sự khác biệt để vươn lên hơn người khác. Tổng giám đốc Thăng cho rằng, mình làm cái người ta chưa làm, làm cái người ta không làm, mới tạo được sự khác biệt, và có khác biệt mới tồn tại được. Chân lý ấy không bao giờ thay đổi. Mấy chục năm qua, Rạng Đông đã bền bỉ đầu tư dây chuyền hiện đại để nâng cao năng suất, chất lượng, tạo ra những sản phẩm chiếu sáng chất lượng cao trên thị trường chiếu sáng Việt Nam. Xác định đối tượng khách hàng cho từng loại sản phẩm, xác định phân khúc thị trường mà mình sẽ thâm nhập, Công ty đã hoạch định một chiến lược dài hạn với tầm nhìn hàng chục năm. Những năm trước, khi các doanh nghiệp còn đang lao đi xuất khẩu, thì Rạng Đông gây dựng thị trường trong nước, đánh bạt hàng lậu kém chất lượng, giành lại thị trường phích nước và xây dựng thị trường chiếu sáng. Vì thế khi thị trường xuất khẩu gặp khó khăn, các doanh nghiệp quay trở lại thị trường nội địa thì Rạng Đông đã có hệ thống chân rết vững vàng. Vào thời điểm này, thị trường trọng tâm của Rạng Đông lại là xuất khẩu khi mà thị trường nội địa đang có mức tăng trưởng chậm và rất khó khăn.
Nhưng trên hết, thể hiện một tầm nhìn trong dài hạn, đó là quá trình thành lập Trung tâm Nghiên cứu triển khai R&D Rạng Đông. Đây chính là sự khác biệt lớn nhất của Rạng Đông với các doanh nghiệp khác khi dám đi trước đón đầu, tập trung đầu tư cho khoa học công nghệ, xây dựng một trung tâm R&D cho riêng mình, phục vụ công tác nghiên cứu sản phẩm mới, xây dựng thương hiệu Rạng Đông thành một công ty sản xuất các sản phẩm chiếu sáng hàng đầu Việt Nam. Chỉ trong chưa đầy 6 năm kể từ khi thành lập 2011, Trung tâm R&D Rạng Đông đã thu hút được gần 60 chuyên gia đầu ngành nhiều lĩnh vực cùng phối hợp với một số viện, trường danh tiếng để nghiên cứu mọi vấn đề liên quan đến nguồn sáng. Ngoài các nghiên cứu về chiếu sáng công nghệ cao phục vụ ngành nông nghiệp như nuôi cấy mô, trồng hoa cúc, trồng thanh long nghịch vụ, mới đây, Công ty đã bắt đầu có những tiếp cận với các nghiên cứu về chiếu sáng trong chăn nuôi, bẫy, giết côn trùng. Đặc biệt, Công ty đang có những thử nghiệm về chiếu sáng phục vụ tàu cá đánh bắt hải sản xa bờ với sản phẩm LED – sản phẩm của thế kỷ XXI.
Với chiến lược trên, bắt đầu từ 02/01/2017, Công ty quyết định thực hiện tích hợp, đồng bộ các công cụ quản trị tiên tiến vận hành theo “Mô hình một trục hai cánh” trong điều hành sản xuất – kinh doanh. Một trục là nhân tố con người Rạng Đông với bản sắc văn hóa “Rạng Đông Anh hùng & Có Bác Hồ” mà niềm tin đã trở thành truyền thuyết có sức sống với khát vọng “ Phát triển để mãi mãi xứng danh Rạng Đông Anh hùng & Có Bác Hồ”, với khát vọng “Thỏa lòng Bác mong”, đang tiến hành một cách thực chất “Thi đua làm theo lời Bác trong mọi công việc thường xuyên hàng ngày của tất cả mọi người” với các nội dung cụ thể là các chỉ tiêu BSC, KRI, KPI được kiểm điểm từng ngày, từng tuần, được chấm điểm trả lương 3Ps hàng tháng trong hành trình tiến tới chuyên nghiệp với bộ GEN 6T của Người Rạng Đông: Tận tâm – Tận lực – Tự giác – Tự tin – Tự trọng – Trung thực, với 4 cùng của Người Rạng Đông Cùng hướng nhìn – Cùng tấm lòng – Cùng làm – Cùng hưởng. CBCNV Rạng Đông vừa được trang bị tri thức mới, vừa là cổ động tập thể sở hữu đa số cổ phần trong Công ty, họ là người chủ sở hữu thực sự của Công ty. Thu nhập của họ không phải là tiền thuê nhân công mà là sự chia sẻ giá trị gia tăng do chính họ tạo ra. Nền tảng văn hóa, tri thức được bổ sung và tư cách người làm chủ trong quan hệ sở hữu, nhân tố con người Rạng Đông trở thành một trục rất quan trọng của cuộc Đổi mới. Hai cánh là Cánh khoa học quản trị hiện đại và Cánh khoa học công nghệ tiên tiến.
Với mô hình một trục hai cánh, với những bước chuyển đột phá chiến lược sẽ đưa Rạng Đông trở thành một công ty công nghệ cao, thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp I4.0. Và sự khác biệt là yếu tố chính làm nên thành công của Rạng Đông và vì thế, Rạng Đông sẽ không ngừng đổi mới và sáng tạo để thương hiệu Rạng Đông sẽ không ngừng tỏa sáng trên khắp mọi miền Tổ quốc và vươn ra chinh phục thị trường Thế giới.

Hồ Nga – Việt Hòa