Các quỹ tài chính nhà nước ở Cần Thơ: Hiệu quả thấp,thu nhập cao

215

Quỹ tài chính nhà nước là quỹ có nguồn gốc từ ngân sách, được giao thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể với vai trò “vốn mồi” để thu hút các thành phần kinh tế khác tham gia đầu tư phát triển. Ở TP Cần Thơ hiện có 3 quỹ tài chính nhà nước, thời gian qua hoạt động còn hạn chế nhưng thu nhập của nhân viên ở các quỹ này khá cao.

Nhiều người dân có nhà và đất trong dự án đô thị ở thị trấn Thới Lai (huyện Thới Lai, TP Cần Thơ) do CADIF làm chủ đầu tư, đang phản ứng vì giá đền bù thấp, chính sách tái định cư không rõ ràng.

Kết quả hạn chế
Quỹ Đầu tư Phát triển TP Cần Thơ (CADIF) chính thức thành lập đầu năm 2009, có nhiệm vụ đầu tư trực tiếp vào các dự án; cho vay đầu tư theo mục tiêu chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của thành phố; góp vốn thành lập các tổ chức kinh tế; nhận ủy thác và ủy thác. Báo cáo quý 1/2018 của CADIF, tổng nguồn vốn hoạt động gần 1.600 tỷ đồng; trong đó, vốn chủ sở hữu (ngân sách cấp, bổ sung) và vốn vay (vay các tổ chức tín dụng trong, ngoài nước) là tương đương nhau. Tính đến ngày 31/3/2018, Quỹ đã ký hợp đồng tín dụng với 37 khách hàng để cho vay 59 dự án.
Báo cáo kết quả giám sát của HĐND TP Cần Thơ ngày 5/4/2018 cho biết: dư nợ cho vay ở CADIF đến cuối năm 2017 chỉ chiếm 48,9% vốn chủ sở hữu và 23,9% vốn hoạt động. “Cho thấy tiềm lực của Quỹ còn khá lớn chưa được phát huy đúng mức để hỗ trợ vốn cho các dự án thuộc danh mục ưu tiên đầu tư trên địa bàn”, báo cáo đánh giá.
Còn Quỹ Phát triển đất được thành lập giữa năm 2012, có nhiệm vụ nhận vốn từ nguồn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền thu từ đấu giá quyền sử dụng đất và huy động các nguồn khác để chi hỗ trợ trong lĩnh vực liên quan đến phát triển quỹ đất. Quỹ này được ngân sách cấp 400 tỷ đồng và đã giải ngân ứng vốn cho 22 dự án với số tiền hơn 415 tỷ đồng. Tính đến ngày 28/3/2018, thu hồi vốn ứng chỉ đạt 26,67%, còn lại dự nợ chưa thu hồi được và trong dư nợ có 66,15% là nợ quá hạn. Tính ra, dư nợ quá hạn đang chiếm đến 50,42% vốn ngân sách cấp cho Quỹ.
Báo cáo kết quả giám sát Quỹ Phát triển đất của HĐND TP Cần Thơ ngày 5/4/2018 đánh giá: “Quỹ hình thành nhằm giúp thành phố linh hoạt đẩy nhanh tiến độ khâu bồi hoàn, tái định cư để có đất sạch triển khai các dự án đầu tư trên địa bàn, rút ngắn thời gian dự án phải chờ vốn. Tuy nhiên, các đơn vị được ứng vốn chưa thật sự quan tâm đến trách nhiệm …hoàn trả vốn đã ứng”.
Thứ ba là Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, thành lập đầu năm 2014, có chức năng cấp bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đến nay, Quỹ đã được ngân sách cấp vốn điều lệ 100 tỷ đồng và Quỹ cấp chứng thư bảo lãnh tín dụng cho 46 doanh nghiệp với doanh số bảo lãnh hơn 127 tỷ đồng. Kết quả này quá nhỏ bé so với nhu cầu muốn được hỗ trợ vốn của hầu hết trong số 7.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa ở TP Cần Thơ. Giám sát của HĐND TP Cần Thơ cho biết thêm, doanh số bảo lãnh năm 2016 chỉ đạt 1,05 lần vốn điều lệ, năm 2017 giảm xuống 0,69 lần, trong lúc, quy định cho phép không quá 5 lần (từ năm 2013 đến 2017), còn năm 2018 cho phép không quá 3 lần.
Thu nhập cao
Các quỹ tín dụng nhà nước từ khi thành lập, hoạt động có nhiều lợi thế. Chẳng hạn, CADIF được hoạt động ở nhiều lĩnh vực từ đầu tư trực tiếp đến hy động vốn và cho vay, thành lập doanh nghiệp con. Trong tiếp cận đất cũng có lợi thế như được thực hiện dự án trên các khu đất công thuê của Thành ủy và UBND TP Cần Thơ ở quận Ninh Kiều, huyện Phong Điền…Thế nhưng, hiệu quả đều thấp, có lĩnh vực không hiệu quả.
Trong lĩnh vực thành lập doanh nghiệp con, năm 2016, CADIF tham gia góp vốn thành lập 3 công ty cổ phần, với số vốn đăng ký góp hơn 126 tỷ đồng (thực góp gần 81 tỷ). Trong vốn đăng ký, góp hơn 40 tỷ vào Cty Cổ phần Đầu tư CADIF (chiếm 84,23% vốn điều lệ của Cty này), hơn 35 tỷ vào Cty Cổ phần Tư vấn Thiết kế xây dựng CADIF (chiếm 67,88%), 51 tỷ vào Cty Cổ phần Đào tạo an sinh xã hội CADIF (chiếm 96,4%). Chỉ một năm sau, hai Cty kinh doanh không hiệu quả nên đã phải sáp nhập vào Cty Cổ phần Đầu tư CADIF, thành một Cty có vốn điều lệ 152,79% (CADIF chiếm 82,88% vốn điều lệ).
Về hiệu quả kinh doanh của CADIF, từ khi chính thức thành lập vào đầu năm 2009 đến nay, lợi nhuận sau thuế từng năm so với vốn chủ sở hữu, hầu hết thấp hơn lãi suất ngân hàng. Đơn cử 3 năm gần nhất, lợi nhuận sau thuế so với vốn chủ sở hữu, năm 2015 là 10,2%; năm 2016 là 4,3% và năm 2017 là 5,3%.
Thu nhập của cán bộ và nhân viên ở CADIF lại khá cao. Theo báo cáo tổng kết giai đoạn 2008-2017 của CADIF, ở CADIF có viên chức quản lý chuyên trách, người lao động và viên chức quản lý không chuyên trách. Trong 3 năm 2015, 2016 và 2017: thu nhập hàng tháng của viên chức quản lý chuyên trách là 28.339.286 đồng, 23.459.259 đồng và 27.917.045 đồng; của người lao động là 15.554.385 đồng, 14.774.038 đồng và 20.216.949 đồng. Còn thu nhập hàng tháng của viên chức quản lý không chuyên trách là gần 4 triệu đồng, bằng lương làm suốt tháng của hầu hết cán bộ, viên chức ở cơ quan hành chính.
Quý 1/2018, cũng báo cáo của CADIF, doanh thu và lợi nhuận so với kế hoạch đạt thấp, chỉ chi phí là cao. Theo đó, chi phí đạt 20% kế hoạch năm 2017, còn doanh thu đạt 19% và lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 16,5%.

PHẠM DUY TƯƠNG